Eknath Gita Chapter 2 Section 38

Bhagavat Gita

2.38

విషయా వినివర్త౦తే నిరాహారస్య దేహినః {2.59}

రసవర్జ౦ రసో అప్యస్య పరం దృష్ట్వా నివర్తతే

విషయములను గ్రహించిన వారికి ఆయా విషయములు దూరమగు చున్నవే కాని వానియందలి రాగము పోవుట లేదు. పరమాత్మను దర్శించగనే విషయములతో పాటు రాగము కూడా దూరమగు చున్నది.

పతంజలి చెప్పిన ధారణ అంటే మనస్సును నిశ్చలం చేసికోవడం. దీనికి ముందు మన ఇంద్రియాలను స్వాధీనంలో ఉంచుకోవాలి. అవి సాధారణంగా అల్లకల్లోలంగా ఉండి, ఉదాహరణకు, మనము ఆకలి వేసినప్పుడు, తగినంత మోతాదులో, మంచి ఆహారాన్ని తిన్నా అవి తిరగబడతాయి. మనమెంత సాధారణ౦గా తిన్నా, మనలో రాజ భోజనానికై కోరిక ఉండచ్చు. బాహ్యంగా స్వాధీనంలో ఉన్నా మనస్సులో కోర్కెలు చెలరేగుతూ ఉంటాయి. మనము ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకుంటే శ్రీకృష్ణుడు హర్షిస్తాడు. ఒకసారి "నేను ధ్యానం అలవరుచకుండా ఉండవలసింది" అనిపించచ్చు. దేవుడు దానికై మనను శిక్షించడు.

మన సాధన ఇంద్రియాలను అదుపులో పెట్టే దిశలో ఉండాలి. వాటి వలన కలిగే తీవ్ర వాంఛలు సాధనతో కొన్నాళ్ళకు తగ్గుతాయి. కోరికలు మనస్సులో వచ్చినా, ఇంద్రియాలను లోబరచుకోవడం వలన, అవి కూడా కొనాళ్లలో సమసిపోతాయి. ధ్యానం ఇక్కడ చాలా ఉపయోగకరం.

సమాధిలో భగవంతుని దర్శించినపుడు, మనకెటువంటి -- అంటే ఇంద్రియాలతో తాదాత్మ్య౦ చెందిన -- ఆనందం అక్కరలేదు. అతడే ఆనందానికి, సౌందర్యానికి, ప్రేమకి విశ్వ యోని. కాబట్టి మనకితర ప్రేమ కూడా అక్కరలేదు. ఈ విధంగా ఇంద్రియాలను మచ్చిక చేసుకొంటే క్రమంగా ఇంద్రియాలకు, అవి చూపే దృశ్యాలకు మధ్య నున్న సంబంధం అంతమవుతుంది. దానివలన మనకు నచ్చినవి, నచ్చనివి అనే తారతమ్యం లేక స్వతంత్రంగా మనకు కావలిసినది ఎన్నిక చేసికోవచ్చు 120