Eknath Gita Chapter 2 Section 31

Bhagavat Gita

2.31

కర్మజ౦ బుద్ధియుక్తా హి ఫలం త్వక్త్వా మనీషిణః {2.51}

జన్మబంధ వినిర్ముక్తాః పదం గచ్ఛ న్త్వనామయమ్

సమత్వ బుద్ధి యుక్తులగు ఉత్తములు కర్మల నాచరించుచున్నను ఫలాపేక్ష లేనివారగుట చేత జన్మబంధము నుండి విడిపడినవారై దుఃఖ రహితమైన మోక్షపదమును పొందుదురు

ఫలాపేక్ష లేకుండా కర్మలను ఆచరంచడం కర్మ యోగానికి మూలం. గాంధీకి ముందు ఎందరో స్వాతంత్ర్య యోధులు బరిలోకి దిగేరు. కానీ వారు స్వాతంత్ర్యం అప్పడి పరిస్థితులలో రావడం చాలా కష్టమని తలచేవారు. అంటే వారు ఆదిలోనే అంత్య ఫలానికై అర్రులు చాచేరు. మనం కూడా కొన్ని విషయాలలో చేయగలిగింది ఏమీ లేదని తలచి విధికి వదిలేస్తాం. కర్మయోగ రహస్య మేమిటంటే ఒక తప్పు దిశలో, ఇతరులచేత వాడబడి, మోసగింపబడి, భేద భావంతో చూడబడి ఉంటే దానిని మార్చడానికై చేతనైనంత పరిశ్రమ చెయ్యాలి. ఎందుకంటే అది మనకు, మనలను వాడుకునేవారికి కూడా అవమానకరం. నేను స్వతంత్రం రాక మునుపు క్రొత్తగా దేశానికి రక్షక భటులుగా వచ్చిన బ్రిటిష్ వారిని చూసేను. క్రొత్తలో వాళ్ళు సమంగా ఉండి ప్రజల సేవకై శ్రమించేవారు. రానురాను వాళ్ళు తామే అందరికన్నా ఉత్తములమని, దేశ ప్రజలకు నాగరికత అంటే ఏమిటో నేర్పించగల సామర్థ్య మున్నవారమని అహంకారంతో ప్రవర్తించేవారు. ఇది వ్యక్తిత్వ లోపం. ప్రతి వాడుకునే వాడు ఈ విధంగానే ఉంటాడు. మనకు తెలిసింది ఒక స్వార్థపరుడుకి అడుగు ఇస్తే, వాడు గజం అడుగుతాడు. అలాటప్పుడు వారికి వద్దు, లేదు అని చెప్పగలగాలి. ఇదే అహింస యొక్క మూలం: మనము వ్యక్తులను ప్రేమిస్తాము, గౌరవిస్తాము, కానీ వాడుకోనివ్వం. మనము స్వీయ జీవితంలో, దేశంలో లేదా ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా స్వార్థంతో ఎవరైనా వాడుకోబడుతే దానిని నిరసించాలి.

కర్మ యోగంలో ప్రతి వైఫల్యం మనలోని శక్తిని వెలుపకి తీసుకువస్తుంది. ఆధ్యాత్మిక చింతన వలన మనమెటువంటి పరిస్థితినైనా ఎదుర్కోగలం. అంటే అపజయం గురించి భయపడం. అపజయం వలన నిరాశ, నిస్పృహ చెందక, అంతర్గత శక్తితో పరిస్థితులను చక్కబెడతాము. శ్రీకృష్ణుడు "నీకు వచ్చే అపజయాల వలన నిరుత్సాహ పడకు. అలా పదేపదే జరిగితే నీ చేతిలో ప్రతిఘటించడానికి ఆయుధాలు లేకపోతే, నేనే నీ రక్షణకు వస్తాను" అని అభయమిస్తున్నాడు. 102