Eknath Gita Chapter 2 Section 34

Bhagavat Gita

2.34

శ్రీ భగవానువాచ:

{2.55}
ప్రజహాతి యదా కామాన్ సర్వాన్ పార్థ మనోగతాన్

ఆత్మన్యేవాత్మనా తుష్టః స్థితప్రజ్ఞ స్తదోచ్యతే

పార్థా! మనస్సులో చెలరేగే కరికల నన్నిటిని త్యజించి ఆత్మయందే ఆత్మచేత సంతృప్తిని పొందుచుండునో వానిని స్థితప్రజ్ఞుడు అందురు

ఎవరు తమ స్వార్థపూరిత కోర్కెలను విడనాడేరో వారిని స్థితప్రజ్ఞులని చెప్పడం జరిగింది. ఇంకా కామాన్ని -- అనగా ఇంద్రియాలు స్వాధీనంలో లేక అవి చెప్పినట్టు నడవడం--జయించేవారని ఇక్కడ చెప్పబడుచున్నది.

జీసస్, బుద్ధ, శ్రీరామకృష్ణ లేదా శ్రీరమణ మహర్షి లాగ కామం లేనివారు మనలో అతి తక్కువమంది. శ్రీ రమణ మహర్షి స్వార్థమనగా అహంకారం అని చెప్తారు. అలాగే స్వార్థ పూరిత ఆలోచనల సముదాయం మనస్సు. సెయింట్ పాల్ "నేను కాదు, నేను కాదు, క్రైస్ట్ నాలో ప్రతిష్ఠుతుడై ఉన్నాడు" అని చెప్పిరి. ఎప్పుడైతే మన అహంకారం తొలగింపబడిందో, మనం పరిశుద్ధుల మౌతాము.

ఎప్పుడు మన లాభం, ఆనందం, ప్రతిష్ఠ ఇతరులకు ఉపయోగపడుతుందో అప్పుడు నేను, నాది అనే భావన తగ్గుతుంది. అదే మన స్వార్థానికై , ముఖ్యంగా సహధర్మచారిణి తో --మన హక్కులను కాపాడుకునే ఉద్దేశంతో కావచ్చు --కలహాలు పెట్టుకుంటే, ఒక గోడ కట్టుకున్నట్టు, మనము వారినుండి వేరుగా బ్రతుకుతాం. ముఖ్యంగా క్రొత్తగా వివాహం చేసికొన్నవారు తమ హక్కులకై లేదా ఇష్టాయిష్టాలకై ఇంకా పెద్దపెద్ద గోడలు కట్టుకుంటారు. వారు తమ హక్కులగురించి కాక బాధ్యతల గురించి ఆలోచిస్తే బంధం గట్టిపడుతుంది.

మిల్టన్ అనే మహా కవి తన అంధత్వం గురించి ఇలా వ్రాసేరు:

దేవుడికి మన కర్మగానీ, బహుమతులు గానీ అక్కరలేదు. ఎవరైతే దేవుడితో అనుసంధానమౌతారో, వారు దేవుని నిజంగా సేవిస్తున్నారు. దేవుని రాజ్యంలో అట్టి వారు రాజులు. అనుచరులు భూమి మీద లేదా సముద్రం మీద ఉన్నా రాజు ఇచ్చిన ఆజ్ఞను పాటిస్తారు. కానీ వీరు ఎవరైతే సహనంతో ఉంటారో వారిని సేవిస్తారు.

పరిస్థితులు స్వాధీనంలో లేనప్పుడు సహజంగా మనకు ఆందోళన కలుగుతుంది. మనం ఎంత మంచికై ప్రయత్నించినప్పటికీ, నిర్దయతో కూడిన వాక్కు లేదా కర్మ మన నుండి ఉత్పన్న మవుతుందనే భయం కలుగవచ్చు. అలాటప్పుడు మనం మిక్కిలి సహనంతో కూడి దృఢంగా ఉండాలి. ఇదే స్థితప్రజ్ఞత. మనల్ని ఎదిరించి, ద్వేషించి, తూలనాడిన వ్యక్తులపై పగ తీర్చుకోవాలనే భావంతో ఉండక నిశ్చలంగా, స్థిరంగా, భద్రతో కూడి ఉండడం కూడా స్థితప్రజ్ఞత. స్థితప్రజ్ఞులైనవారు పగవారిని క్షమించి, వారి సమస్యలను పరిష్కరించే మార్గాన్ని వెదకుతారు. దానివలన ఎవరితోనూ ఎడ౦గా ఉండలేరు.

ఒకరికి లొంగి ఉండడం ఓటమి లేదా బలహీనత కాదు. అది మన౦ ఇతరులను దబాయించకుండా, అహంకారంతో హక్కులను సమర్థించుకోకుండా చేస్తుంది. ఇంకా మనల్ని శత్రువులుగా తలచి హేళన లేదా అటకాయించే వారియందు కూడా దయతో ఉండేటట్టు చేస్తుంది. నా దృష్టిలో క్షమాగుణం లేని వారు జీవితాన్ని సుఖమయం చేసుకోలేరు. జీవితం సుఖంగా గడపాలంటే సొమ్ము ఒకటే కాదు; మనలో ద్వేషించే వారిని క్షమించే గుణం కావాలి. సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ ఆఫ్ అస్సీసి క్షమా గుణం లేని వారు జీవితంలో ఆనందంగా ఉండే శక్తిని కోల్పోయేరని అన్నారు.

మనం గాఢమైన దైవ భక్తిని గలవారిని గుర్తించగలం. ఎందుకంటే కామంతో ప్రవర్తించే వ్యక్తులతో పోలిక పెడితే వారు నిస్వార్థమైన దైవ చింతనలో ఉంటారు. సంసారమంటే అహంకారం, భౌతికపరమైన సమస్యలతో కొట్టుమిట్టాడడం. అది నిశ్చలంగా లేక, మనల్ని అతలాకుతలం చేస్తుంది. మనకి పునర్జన్మ మీద నమ్మకం ఉన్నా లేకపోయినా, ఇదే జననమరణ చక్రము.

మనకు తీవ్రమైన కామం ఇంద్రియాలవలన కలిగినప్పుడు, మనస్సు, కోరికలు సహజంగా మార్పు చెందుతాయని గుర్తు పెట్టుకోవాలి. అలాగే కామాన్ని నియంత్రిస్తే మనము స్వతంత్రులమౌతాము. 108