Eknath Gita Chapter 4 Section 19

Bhagavat Gita

4.19

గతసంగస్య ముక్తస్య జ్ఞానావస్థిత చేతసః {4.23}

యజ్ఞా యా చరతః కర్మ సమగ్రం ప్రవిలీయతే

ఆసక్తి లేనివాడును, ముక్తుడును, మనస్సును జ్ఞానమునందు నిలిపిన వాడును, యజ్ఞార్థమై కర్మము నాచరించువాడు నగు మనుజుని యొక్క కర్మ సంపూర్ణముగ నశించుచున్నది

ఇక్కడ గతసంగ అంటే ఎవడైతే తన అహంకారాన్ని విడనాడేడో. చాలామంది తమ అహంకారంతో కలలు కంటూ, తమయందే నిశ్చితులై, తమ కుటుంబాన్ని, సమాజాన్ని ప్రేమించకుండా ఉంటారు. ధ్యానంలో మన దృష్టిని క్రమంగా ఇతరుల మేలుకై సారిస్తాము. మనగురించి మనమెంత ఎక్కువగా ఆలోచిస్తామో, అంత తక్కువగా ఇతరులను ప్రేమిస్తాము.

మనం ప్రేమను అనుభవించాలంటే ఎక్కడికో వెళ్ళనక్కరలేదు. ఇప్పుడే, మన కుటుంబంలో ప్రేమని చవి చూడవచ్చు. మన కుటుంబాన్ని విస్మరిస్తే ఆధ్యాత్మిక సాధన అనిపించుకోదు. భార్యాభర్తల మధ్య కలహాలు సామాన్యం. ముఖ్యంగా వారు వేర్వేరు సంస్కృతులలో, దేశాల్లో, కుటుంబ వ్యవస్థలలో పెరిగి ఉంటే వారి మధ్య అనేక విబేధాలు రావచ్చు. అలాంటప్పుడు "నేను నీతో మాట్లాడను. చూడనైనా చూడను" అనడం వేర్పాటుకి దారి తీస్తుంది. ఈ ఘర్షణకి కూడా ఆధ్యాత్మిక అంశం ఉంది. గీత ప్రతికూల పరిస్థితులలో ఎలాగ ప్రవర్తించాలన్న దాని గురించి చాలా జ్ఞానం ఇస్తుంది. దాన్ని గ్రహించక పోతే ఘర్షణ వలన కలిగే అవకాశాలను ఉపయోగించుకోలేము. ఉదాహరణకి స్పర్థలను పరిష్కరించడం, మనలో ప్రతిష్ఠితమైన దేవుని దగ్గరగా వెళ్ళడం.

రెండవ విశేషణం: ముక్తస్య. ముక్త అనగా స్వతంత్రుడు. మనము ఒకరిపై ఆగ్రహంతో ఉంటే, అది స్వతంత్రత కాదు. అది బానిసత్వం. మనం ప్రత్యర్థి చేయమన్నవి చేస్తున్నాం.

నా అమ్మమ్మ చెప్పేది, ఒకరితో విబేధాలు కలిగి, వారి నుంచి దూరంగా జరిగి, మైత్రిని కోల్పోతే, వారి సంగీతానికి, మనం నాట్యం చేస్తున్నాము. అంటే ఒక తోలు బొమ్మలాగా వారు చెప్పినట్టు ఉంటాము. అదే వారేమి చేసినా, శాంతంగా ఉండి, వారికి ప్రేమ, గౌరవము ఇస్తే తద్వారా మనం స్వతంత్రత పొందుతాము. నాకు తెలిసి దగ్గర సంబంధాలలో ఆగ్రహం కలిగితే మనం నిజంగా "నన్ను దగ్గరికి చేర్చుకొనే సహాయం చెయ్యి" అని అడుగుతున్నాము. ప్రతి ఒక్కరూ తమ ఇంట్లో, జీవితంలో శ్రీకృష్ణుడు చెప్పిన విధంగా ఉండి స్వతంత్రతను పొందవచ్చు.

ఇక్కడ స్వతంత్రత అంటే మన ఒక్కరి గురించే కాదు. మన చుట్టూ ఉన్నవాళ్ళు స్వతంత్రంగా ఉంటే తప్ప మనకి స్వతంత్రత లేదు. గీత చెప్పేది అఖండమైన స్వతంత్రత. నేను స్వతంత్రత పొందితే, నా చుట్టూ ఉన్నవారి స్వతంత్రతకై పాటుపడాలి. కాబట్టి మనము, మన కుటుంబం, సమాజం, దేశం స్వతంత్రంగా ఉండాలి.

స్వతంత్రత గురించి కుటుంబ విషయాల ద్వారా తెలిసికోవచ్చు. కుటుంబం ఒక విశ్వవిద్యాలయం లాంటిది. కొందరు దాని విలువ తెలీక తమ, ఇతరుల స్వతంత్రతకై ప్రయత్నిస్తున్నారని భావిస్తారు. కానీ అది నిజం కాదు. మనం కుటుంబ స్వతంత్రము, ప్రతి కుటుంబ సభ్యుని స్వతంత్రము మీద ఆధార పడి ఉందని తెలిసికోవాలి. ఒక మంచి కొడుకైనా, కూతురైనా పెరిగి పెద్దయి ఒక మంచి భర్త లేదా భార్యగా, తల్లి లేదా తండ్రిగా, ఒక మంచి పౌరునిగా మెలగుతారు.

మొగల్ సామ్రాజ్యము ఉన్న రోజుల్లో కళాకారులు ఒక కళా ఖండాన్ని తమ కౌశల్యమంతా వినియోగించి ఎంతో కాలం తీసికొని సంపూర్ణమైనదిగా చేసేవారు. ఒక కళాకారుడు సూక్ష్మ ఖండ౦పై మాత్రమే తన దృష్టి కేంద్రీకరిస్తాడు. అలాగా అందరూ కళాకారులూ పనిచేసి ఒక పెద్ద కళా ఖండాన్ని ఆవిష్కరిస్తారు. అలాగే మనం ఆధ్యాత్మిక పథంలో స్వతంత్రతని పొందడానికి ఒక పెద్ద యజ్ఞంలా చెయ్యనక్కరలేదు. చిన్న చిన్న ప్రయత్నాలు, మిక్కిలి కౌశల్యంతో చేస్తే చాలు.

జ్ఞానావస్థితచేతసః -- అంటే ఎవని మనస్సు శుద్ధమై వాని జ్ఞానము సర్వ జీవ సమానతను గ్రహిస్తుందో. మనము మన అనుబంధాలలో సర్వజీవ సమానతను పాటిస్తే మన మనస్సు శుద్ధమౌతుంది. 268