Eknath Gita Chapter 5 Section 10

Bhagavat Gita

5.10

న ప్రహృష్యే త్ప్రియం ప్రాప్య నో ద్విజేత్ ప్రాప్య చాప్రియం {5.20}

స్థిరబుద్ధి రసమ్మూఢో బ్రహ్మవి ద్బ్రహ్మణి స్థితః

స్థిరబుద్ధి కలిగి, మోహ రహితుడైన బ్రహ్మవేత్త బ్రహ్మము నందున్న వాడై ప్రియము కలిగినప్పుడు సంతసింపడు, అప్రియము కలిగినపుడు దుఃఖి౦పడు

అదృష్టం కలిసి వస్తే ఉద్రేకపడక, దురదృష్టం కలిగితే నిరాశ చెందక, తన యందు మంచి చేసినవారల యందే కాక, చెడు చేసిన వారల యందు కూడా ప్రేమ చూపగలిగే వ్యక్తి చాలా అరుదు. అట్టి వాడు జీవితంలో కలిగే బహుళత్వం వలన భ్రాంతి చెందడు. మనస్సు ఆందోళన చెందితే మనము జీవితాన్ని అఖండంగా చూడము. ఆందోళన వలన మనమ౦తా వేరనే భ్రాంతి కలుగుతుంది.

ఇక్కడ ప్రశ్న: మనము ఆనందము, దుఃఖము లకు అతీతంగా ఉంటే జీవితం నుంచి పొంద గలిగే ఆహ్లాదాన్ని అనుభవించగలమా? గీత ఈ అనుమానం ఆనందం, దుఃఖం తప్పితే వేరేది లేదనే తప్పుడు భావనవలన వచ్చి౦దని చెప్తుంది. మన బుద్ధి ద్వంద్వాలనే అర్థం చేసికొ౦టుంది. అంటే జీవితంలోని ప్రతి అనుభవాన్ని బుద్ధి రెండుగా చేసి చూపిస్తుంది. గీత బుద్ధి చూపే ద్వంద్వాలకు అతీతంగా ఉండమని బోధ చేస్తుంది.

ఆ స్థితిని పొందటానికి ధ్యానం మొదట్లో ఆనందాన్ని తిరస్కరించి, దుఃఖాన్ని కోరాలి. అందువలన నాడీ వ్యవస్థ సమమవుతుంది. వేలకొలది ఏళ్ల పరిణామం ద్వారా మనము సుఖాలవైపు పరిగెత్తి, దుఃఖాలనుండి దూరంగా ఉన్నాము. గీత సుఖం వస్తే నిరాకరించమని అనదు. నా అమ్మమ్మ ఇలా సమన్వయం చేసింది: "మీరు సుఖాల వైపు దృష్టి పెట్టి వెళ్ళినా, దుఃఖాల వైపు కూడా వెళ్తునట్టే". ఇది మనందరికీ సమ్మతం కాదు. భవిష్యత్లో సుఖాలని, దుఃఖాలు లేకుండా చెయ్యగలిగే యంత్రం తయారు చేయగలిగితే తప్ప, సుఖం దుఃఖం లేకుండా లేదు.

సాధనలో చాలా మటుకు క్షణికంగా నిరాశ చెందినా, శాశ్వతమైన మంచిని పొందడం మీద దృష్టి కేంద్రీకరించాలి. ఉదాహరణకు: మనమొక హోటల్ కి వెళ్ళి మనకు కావలసిన తిండిని తెప్పించుకొని, దానిని ఆస్వాదిస్తూ తిని సుఖమును పొందవచ్చు. కానీ అదే పనిగా తినడం మంచిది కాదని మన అంతరాత్మ చెప్తున్నప్పుడు దాన్ని పాటించి బిల్లు కట్టి వెళ్ళిపోవడం ఉత్తమం.

ఇది ఆహారానికే పరిమితం కాదు. ఒకరి ఇంట్లో ఒక సంతోషకరమైన కార్యం జరుగుతూ ఉంటే మనం వెళ్ళి కొంత సమయం గడిపి వీలు చూసికొని బయటకు వచ్చేయాలి. అక్కడే దేవుళ్ళాడడంవలన, అతిగా తిన్నట్లే, వెగటు కలుగుతుంది. కాబట్టి గౌరవంతో నిష్క్రమించడం మేలు. ఈ విధంగా మనము ఒక కార్యాన్ని విరమించడంలో స్వతంత్రత అలవాటు చేసికోవాలి. మనము పొందాలనే సుఖం దొరకక పోవచ్చు, కానీ మనము శాశ్వతంగా ఆహ్లాదమనుభవించే స్థితిని పొందుతాము. 322