Dakshina's Play Ground

Friday, August 7, 2026

Wendy Doniger Rig Veda Impatience of Soma

CREATION
CREATION - II
Death
Death - 2
Death - 3
Death - 4
Death - 5
Agastya - Lopamudra
Boy - Chariot
Departing Spirit
Lament of a Bard
Song of Yagna Hota
In Praise of Generosity
Faith
Riddle
Horse Sacrifice
Horse Sacrifice 2
Goodbye to Horse
Fire
Fire And Gods
Birth Of Fire Fire, child of Water
Gods Coaxing Agni
Indra Coaxing Agni
Mystery of Agni
Agni and Young Poet
Riddles About Fire

సృష్టి
సృష్టి -- II
మృత్యువు
మృత్యువు -2
మృత్యువు -3
మృత్యువు -4
మృత్యువు -5
అగస్త్య - లోపాముద్ర
బాలుడు - రథము
ఆత్మ నివర్తన
వృద్ధ గాయకుని ఆత్మ నివేదన
యజ్ఞ హోత పాట
దాన గుణ విశిష్టత
భక్తి శ్రద్ధలు
ఒక చిక్కుముడి
ఆశ్వాన్ని బలి చేయుట
అశ్వ బలి
అశ్వ మునకు వీడ్కోలు
అగ్ని
మరియు దేవతలు
అగ్ని యొక్క జననము
జలము యొక్క పుత్రుడు: అగ్ని
దేవతలు అగ్నిని ప్రార్థించుట
ఇంద్రుడు అగ్నిని అర్థించుట
అగ్ని యొక్క రహస్యము
అగ్ని మరియు బాల ద్రష్ట
అగ్నిని గూర్చి చిక్కు ప్రశ్నలు

SOMA

THE Soma plant is visualized in the Rig Veda as a god and as a liquid, pressed by stones in wooden bowls and filtered through a woollen sieve.

ఋగ్వేదములో సోమ ను ఒక దేవతగా మరియు రాళ్ళతో పిండి కర్ర పాత్రలలో వడబోసిన పానీయముగా వర్ణించెదరు.

These processes are described in some detail (9.74, 10.94) and are the inspiration for a rich cloth of imagery woven by the Vedic poet,

ఆ ప్రక్రియ లోని అంశాలను అనేక ఋక్కులలో వర్ణించబడెను

an imagery also applied to the flowing of the sacrificial butter (4.58): women uniting with lovers, wild animals attacking, rivers flowing to the sea.

ఆ వర్ణనే ప్రవహించు యజ్ఞములో వాడే నెయ్యకు పలు రూపాములలో, అనగా జాణలు ప్రేమికులతో కలియుట మరియు క్రూర మృగాల వేట మరియు సముద్రము వైపు పారే నదులు, ఆపాదింపబడినది.

Soma can be dangerous (8.79.7-8; 8.48.10) but the effects of drinking Soma are usually admired, or at least sought after: a sense of immense personal power (10.119, particularly valuable in the god Indra), intimations of immortality (9.113), the assurance of immortality (8.48), and the hallucinations of trance (10.136).

సోమరసము ప్రమాదకరమైనది. కానీ దానిని త్రాగుటవలన కలిగే మత్తును అందరూ కోరెదరు: అతిశయమైన శక్తి (ముఖ్యంగా ఇంద్రునికి), అమరత్వము, మరణము లేకుండుట , నిషా మొదలైన వాటికై సోమరసమును త్రాగుదురు.

Soma’s form and activities are referred to in several other hymns in this collection: 8.91, 9.112, 10.85, 10.94, 10.109; the story of his descent from heaven (4.26-7) is the only episode in his mythology narrated in any detail.

స్వర్గమునుండి సోముడు భూమిపై అవతరించుట ఇక్కడ వివరింపబడినది.

8.79 This Restless Soma

8.79 సోమ అశాంతి

1 This restless Soma – you try to grab him but he breaks away and overpowers everything. He is a sage and a seer inspired by poetry.

1.సోముడు మిక్కిలి అశాంతితో గూడినవాడు. వానిని పట్టుట అసాధ్యము. అతడు ఒక ఋషి, కవులచే ప్రశంసింపబడినవాడు.

2 He covers the naked and heals all who are sick. The blind man sees; the lame man steps forth.

2.అతడు దిగంబరులను కప్పుతాడు. రోగులను నయం చేస్తాడు. అంధులు అతనివలన చూపును పొందెదరు; వికలాంగులు నడిచెదరు.

3 Soma, you are a broad defence against those who hate us, both enemies we have made ourselves and those made by others.

3.సోమా, మమ్ములను అసహ్యించుకొనే వారలనుండి రక్షణ ఇచ్చేవాడవు. వారు మా జన్మతః లేదా ఇతరుల ద్వారా కల్పింపబడిన శత్రువులు కావచ్చు.

4 Through your knowledge and skills, rushing forward you drive out of the sky and the earth the evil deed of the enemy.

4.నీ జ్ఞానము మరియు కౌశల్యముతో, క్రూర కర్మల నాచరించే శత్రువులను భూమ్యాకాశములనుండి వెళ్ళగొట్టెదవు

5 Let those who seek find what they seek: let them receive the treasure given by the generous and stop the greedy from getting what they want.

5.ఎవరు కోరినది వారు పొందెదరు గాక: ఉదారులైన వారు ఇచ్చే ధనమును పొందెదరు గాక; అలాగే దురాశ గలవారు కోరినది దొరక కుండు గాక.

6 Let him¹ find what was lost before; let him push forward the man of truth. Let him stretch out the life-span that has not yet crossed its span.

6. ముందు పోగొట్టుకున్నది అతడు ¹ తిరిగి పొందు గాక; అతడు సత్యమును ఆచరించే వానిని ముందుకు నడిపించు గాక; దీర్ఘాష్యుమంతుడు అగు గాక

7 Be kind and merciful to us, Soma; be good to our heart, without confusing our powers in your whirlwind.

7.సోమ, మా యందు దయ యుంచు; హృదయమునందు స్వచ్చముగా నుంచు; నీ అతిశయమైన శక్తులు మాపై ప్రయోగించకుము.

8 King Soma, do not enrage us; do not terrify us; do not wound our heart with dazzling light.

8.రాజైన సోమా, మాకు క్రోధము కలిగింపకుము; మమ్ములను భయభ్రాంతులకు గురి చేయవద్దు. నీ ప్రజ్వలించే కాంతితో మా హృదయాలను గాయ పరచకుము.

9 Give help, when you see the evil plans of the gods in your own house.² Generous king, keep away hatreds, keep away failures.

9.నీ స్వగృహములో దేవతల కుయుక్తులు చేసిన మాకు చేయూతనివ్వు². ఓ ఉదారుడవైన రాజా, అశుభముల నుండి మరియు ప్రయత్నలోపము వలన కలిగే అపజయముల నుండి రక్షించు.

NOTES

వివరణ

1. Soma or the man inspired by Soma.

1. సోమ లేదా సోమరసముచే ఆవహింపబడినవాడు.

2. Soma is asked to intercede for the worshipper among the other gods, as Agni often does.

2.అగ్ని దేవత వలె, సోముని భక్తులు రక్షింపమని కోరెదరు.

Friday, July 31, 2026

Wendy Doniger Rig Veda Riddles Of Agni

10.5 The Hidden Agni

10.5 గుహ్యమైన అగ్ని

Riddles and speculations about the nature of Agni make use of various tropes and metaphors familiar from other hymns, not only the Agni hymns but the cosmological and cosmogonic corpus and the meditations on the sacrifice. The image of the hidden and concealed Agni predominates and links the other images.

అగ్నిని గూర్చి అనేక చిక్కుముడులు ఈ ఋక్కులో పొందుపరచ బడినవి.

1. The one sea with many births,¹ support of treasures, he sees out of our heart. He clings to the udder in the lap of the two who are concealed;² the path of the bird is hidden in the midst of the fountain.

1. అనేక సంపదలు గలిగి, అనేక జన్మములు గల సముద్రము వలె,¹ అతడు మన హృదయ కవాటాముల ద్వారా చూచును. అతడు ఇద్దరు గుహ్యమైన వారల ఒడిలో పాల పొదుగును పట్టి యుండును; ²పక్షి యొక్క పథము జలాశయము మధ్యన గుహ్యముగా నున్నది.

2 The buffaloes bursting with seed, veiling themselves have united with the mares in the same stable.³ The poets hide the path of the Truth;⁴ they keep secret their highest names.

2. వీర్యముతో కూడిన ఎనుములు అదే శాలలో నున్న మగ గుర్రములతో కలసినవి. ద్రష్టలు సత్యము వైపు పోయే దారులను గుహ్యముగా నుంచెదరు; ³వారు తమ నామములను కూడా గుహ్యముగా నుంచెదరు.⁴

3 The two who are made of Truth yet made of magic have come together; they have made a child and given birth to him and made him grow. He is the navel of all that moves and is firm, who with his mind stretches the thread of the poet.

3.సత్యముతో గూడిన ఇద్దరు, ఇంద్రజాలముతో చేయబడినప్పటికీ, ఒకటి అయ్యిరి; వారు ఒక శిశువును కని పెద్ద చేసిరి. అతడు చరించే జీవుల నన్నిటికీ నాభి వంటివాడు; తన మనస్సుతో ద్రష్ట యొక్క ఆలోచనలను పొడిగించెను.

4 For the waves of truth, the refreshing foods, have always clung to the well-born child for reward.⁵ Wearing a cloak, the two world-halves made him grow on butter and food and honey.

4. ఎలా అంటే సత్యముతో గూడిన అలలు, ఆహ్లాద పరచే తినుబండారములు, ఉన్నతమైన శిశువును సంపదకై ఎల్లప్పుడూ పట్టి యుండును⁵; వస్త్రములు ధరించి, విశ్వము యొక్క రెండు భాగములు నెయ్య, ఆహారము, మకరందములతో వానిని పెంచి పోషించెను.

5 Full of desire, the wise one brought the seven red sisters out of the honey to see.⁶ Born long ago, he was yoked in mid-air; seeking a robe to hide him, he found Püsan’s.⁷

5.మిక్కిలి కామముతో, వివేకి ఎర్రని వర్ణముగల ఏడుగురు అక్కచెల్లెళ్ళను తేనె నుండి వెలుపలకి తెచ్చెను.⁶ పురాతన జన్మ గలిగిన అతడు ఆకాశము మధ్యలో వేళ్ళాడెను. దాగుకొనుటకు ఒక వస్త్రమును కోరి, పూశన్ యొక్క వస్త్రమును చూచెను. ⁷

6 The poets fashioned seven boundaries; he who was trapped⁸ went to only one of them. The pillar of life’s vigour, he stands in the nest of the Highest, among the supports at the end of the paths.

6.ద్రష్టలు ఏడు సరిహద్దులను చేసిరి; వాటి మధ్య చిక్కుకొన్నవాడు ⁸ ఒక సరిహద్దువైపు వెళ్ళెను. ప్రాణ శక్తి గలవాడై ఒక స్థంబము వలె, పథముల చివరనుండే స్థావరములలో, ఉన్నతమైన వారల ప్రదేశములో నిలిచి యుండును.

7 Non-existence and existence are in the highest heaven, in the lap of Aditi and the birth of Daksa.⁹ Agni is for us the first-born of Truth in the ancient vigour of life: the bull – and also the cow.¹⁰

7. అసత్ మరియు సత్ ఉన్నతమైన లోకములలో, అదితి యొక్క ఒడిలో మరియు దక్షుని ⁹జననములో గలవు; సనాతనముగా నుండే ప్రాణ శక్తిలో అగ్ని సత్యము వలన మొదట జన్మించెను- వృషభము మరియు గోవు కూడా¹⁰

NOTES

వివరణ

1. A double meaning: Agni himself is born many times, and he is responsible for many births.

1.ద్వంద్వ అర్థములు; అగ్ని అనేక సార్లు జన్మించెను; అట్లే అనేక జీవుల పుట్టుకకు కారణము.

2. Heaven and earth are the parents of Agni, but so are the two fire-sticks.

2.స్వర్గము మరియు భూమి అగ్ని యొక్క తలిదండ్రులు. అలాగే రెండు అగ్నిని రగిల్చే కట్టెలు కూడా సూచితము.

3. The flames of Agni are often feminine, but they are also called male buffaloes, bulls, or stallions full of seed; their ‘stable’ (literally, their nest, as in v. 6) is the wood in which they rest together with the females of the breed, also the flames. Or the male and female animals may be the male and female sticks.

3.అగ్ని యొక్క శిఖలు సామాన్యముగా స్త్రీ లింగములో ప్రస్తావించబడేవి; కానీ వాటిని వీర్యముగల మగ ఎనుములు, ఎద్దులు, లేదా గుర్రములతో కూడా పోలుస్తారు. వాటి "శాల" కట్టెలు. వాటిలో అవి తమ స్త్రీలతో వసిస్తాయి. అలాగే అగ్ని శిఖలు కూడా. లేదా ఆడ మగ జంతువులు ఆడ మగ కట్టెలు కావచ్చు.

4. Rta, often translated as ‘Order’ (cf. 1.164.11, 1.164.37, 1.164.47), in this late hymn, seems better translated as ‘truth’.

4. తరచు క్రమమును సూచించే ఋత, ఇక్కడ సత్యమును సూచించును

5. The magic nourishment is part of the realm of Order or truth, embodied in Agni; these powers nurse him for pay, for the reward of maintaining their own prosperity and that of the world.

5.మాయా కల్పిత ఆహారము క్రమము లేదా సత్య లోకములో అగ్ని రూపములో నుండేవి. ఈ శక్తులు తమ సిరికై మరియు ప్రపంచము యొక సిరి సంపదలకై, వానిని తమ ఆదాయమునకై పోషించును;

6. The seven sisters are the mares who are Agni’s flames, here said to break out of the sweet butter poured on the fire. They come forth both to see and to be seen, a double meaning often attributed to the sun.

6.ఏడుగురు అక్కచెల్లెళ్ళు యజ్ఞములో నెయ్య వలన ప్రజ్వలించే అగ్ని యొక్క ఏడు శిఖలు. అవి తమను, సూర్యుని వలె, చూచుటకు మరియు చూడబడుటకు వెలుపలకు వస్తాయి.

7. Symbolism relating to the birth of the sun, as well as to the concealment of Agni.

7. సూర్యుని జననము, గుహ్యమైన అగ్నిని సూచించును.

8. Literally, suffering from the feeling of being unable to move freely, a word often translated as ‘in anguish’ but here perhaps more literally hemmed in.

8.అనగా స్వతంత్రముగా కదలలేని పరిస్థితి.

9. For existence and non-existence, cf. 10.129.1; for Daksa and Aditi, cf. 10.72.4.

9.సత్ మరియు అసత్; దక్ష మరియు అదితి ల గూర్చి 10.129.1 మరియు 10.72.4 లలో వివరింపబడెను.

10. The androgyny of Agni, already present in a veiled form in verse 2, here becomes explicit. For Parjanya as the bull and cow, see 5.83 and 7.101.

10.అగ్ని యొక్క పురుషత్వము రెండవ పాదములో గుహ్యముగా నున్నా, ఇక్కడ ప్రకటిత మయ్యెను. పర్జన్య ఎద్దు లేదా ఆవును గూర్చి 5.83 and 7.101 చూడుడు

Friday, July 24, 2026

Wendy Doniger Rig Veda Agni And Young Poet

6.9 Agni and the Young Poet

6.9 అగ్నిని గూర్చి యువ ద్రష్ట పలుకులు

A young poet, doubting his powers in the ritual competition (v. 2), seeks inspiration from Agni himself in solving the riddle of Agni, as usual a riddle of origins.

ఒక ఆచార వ్యవహారముల పోటీలో ఆరితేరని యువకుడైన ద్రష్ట, అగ్ని దేవుని సృష్టి రహస్యమును తెలియగోరి ప్రార్థించెను.

The first and last verses (and v. 5) speak of the cosmic Agni, the sun that disappears at night (v. 1) or when he flees¹ or is simply not present before light is created (v. 7).

మొదటి మరియు ఆఖరి పాదములు విశ్వవ్యాప్తమైన, రాత్రి అస్తమించే సూర్యుని కలుపుకొని, తప్పించుకొని పారిపోయే ¹ లేదా కాంతి ఆవిర్భావమునకు ముందుండే అగ్నిని గూర్చి ప్రార్థన చేయబడినది.

He appears among mortals as the ritual fire (v. 4) and as the power of inspiration (5b-d), that teaches the poet how to surpass his own father (vv. 2-3);

మానవ సమాజంలో యజ్ఞములో కనిపించే అగ్ని యొక్క చరిత్ర ద్వారా ద్రష్ట తన తండ్రిని మించిన తనయునిగా ఎలా కాగలడో తెలిసికుంటాడు.

this inspiration transfigures the poet, but also makes him even more aware of the impossibility of describing Agni (v.6).

అది ద్రష్ట ఆలోచనలను పెంపొందించి అగ్నిని వివరించుట మిక్కిలి క్లిష్టతరమైనదని ద్రష్ట తెలుసుకుంటాడు.

1 The dark day and the bright day, the two realms of space,² turn by their own wisdom. As Agni Of-all-men was born, like a king he drove back the darkness with light.

1. విశ్వమును ఆవరించే పగలు మరియు రాత్రి తమ జ్ఞానముతో వర్తిస్తాయి². అగ్ని ఆవిర్భవించి చీకటిని తన ప్రకాశముతో పారద్రోలెను.

2 I do not know how to stretch the thread, nor weave the cloth, nor what they ³ weave as they enter the contest. Whose son could speak here such words that he would be above and his father below?

2. నాకు దారమును పేన్చుట, వస్త్రమును నేయుట తెలియదు. అలాగే వారు పోటీకి వచ్చినపుడు ఏమి నేస్తారో తెలియదు³. ఏ పుత్రుడు తనను తన తండ్రికంటా ఉత్తముడని చెప్పగలడు?

3 He⁴ is the one who knows how to stretch the thread and weave the cloth; he will speak the right words. He who understands this⁵ is the guardian of immortality; though he moves below another, he sees above him.

3.అతడు ⁴ దారమును, దారముతో వస్త్రమును చేయగల నేర్పరి. అతడు వినదగు మాటలను పలుకుతాడు. ఇది తెలిసినవాడు⁵ అమరత్వమును తెలిసినవాడు. అతడు ఒకని క్రింద చలిస్తూ, ఊర్థ్వ దిశగా దృష్టిగలవాడు.

4 This is the first priest of the oblation;⁶ look at him. This is the immortal light among mortals. This is the one who was born and firmly fixed,⁷ the immortal growing great in his body.

4. ఇతడు మొదటి ఆహుతికి హోత⁶. అతనిని చూడుడు. ఇది జీవులలోని మరణములేని అగ్ని. ఇదియే జన్మించి, అమరులు తమ శరీరములతో వృద్ధి చెందురీతిగా, స్థిరముగా నున్నది⁷.

5 He is light firmly fixed for everyone to see,⁸ the thought swiftest among all who fly. All the gods, with one mind and one will, rightly come to the one source of thought.⁹

5. అతడు అందరూ గాంచగల స్థిరమైన కాంతి⁸. అతడు అన్నిటికన్నా వేగంగా చలించే ఆలోచన వలె నున్నాడు. దేవతలందరూ ఒకే మనోబుద్ధులతో, ఆలోచనలకు కేంద్రమైన స్థానానికి వస్తారు⁹.

6 My ears fly open, my eye opens, as does this light that is fixed in my heart. My mind flies up, straining into the distance. What shall I say? What shall I think?

6.నా చెవుల, కళ్ళ కవాటాలు నా హృదయంలో స్థిరంగా నుండే కాంతి వలె తెరిచి యున్నాయి. నా మనస్సు బహు దూరము ఊర్థ్వ ముఖంగా పరిగెడుతున్నది. నేనేమి చెప్పేది? ఏమి ఆలోచించేది?

7 All the gods bowed to you in fear, Agni, when you hid yourself in darkness.¹⁰ May Agni Of-all-men save us with his help; may the immortal save us with his help.

7. అగ్నీ, నీవు చీకటి ప్రదేశంలో దాక్కొని యున్నప్పుడు¹⁰ దేవతలందరూ భయముతో వంగి నమస్కారం చేసేరు. అగ్ని మనలకు సహాయము నందించి కాపాడుగాక; అమరుడు మనలకు సహాయము నందించి రక్షించుగాక.

NOTES

వివరణ

1. Cf. 10.51 and 10.124.

1. 10.51 and 10.124.

2. Night and day, the dark and light sides of the sun, become part of the dark and light halves of the universe.

2. సూర్యుని వలన కలిగే రాత్రి మరియు పగలు, చీకటి మరియు కాంతి, సృష్టి యొక్క చీకటి మరియు కాంతి ప్రదేశములుగా మారుతాయి.

3. The other sages in the contest. For the image of weaving the sacrifice, cf. 10.130.1-2.

3.పోటీలో పాల్గొనే తక్కిన ఋషులు. యజ్ఞమును చేసే నేతను గూర్చి 10.130.1-2. చూడుడు.

4. Agni himself, or the inspired poet.

4.స్వయంగా అగ్ని, లేదా ఉత్సాహవంతుడైన ద్రష్ట.

5. The thread that stretches from earth to heaven, as well as the thread of inspiration that enables him to weave his poem; a form of the axis mundi as well as the spiritual link between gods and men.

5. భూమి నుండి స్వర్గము వరకు వ్యాపించే దారము, మరియు ఈ ఋక్కును కూర్చుటకు కావలసిన ఉత్సాహము. దేవతలను మరియు మానవులను కలిపే వారధి.

6. The Hotr of whom Agni is the archetype. The invoker of the gods.

6.హోత; దేవతలను ఆహ్వానించుట సూచితము.

7. The ritual fire established in the tradition; also the sun fixed in the sky.

7.సంప్రదాయముగా వచ్చే యజ్ఞాగ్ని; ఆకాశములో స్థిరముగా నుండే సూర్యుడు.

8. The sun, who sees all, is seen by all, and allows everyone to see.

8. అందరినీ చూడగల, అందిరిచే చూడబడే, అందరూ చూచే సూర్యుడు సూచితము.

9. Agni as the source of inspiration, or the man who knows Agni.

9.ప్రేరణకు కారణమైన అగ్ని సూచితము; లేదా అగ్ని గూర్చి తెలిసినవాడు.

10. Cf. 10.51.5 and 10.124.1.

10. 10.51.5 and 10.124.1.

Friday, July 17, 2026

Wendy Doniger Rig Veda Mystery of Agni

4.5 The Mystery of Agni

4.5 అగ్ని యొక్క రహస్యము

This obscure hymn may be an indirect description of an oral contest about Agni. The poet or poets tantalize us with oblique references to a secret revealed by Agni and revealing Agni;

ఈ ఋక్కు ద్వారా అగ్ని యొక్క రహస్యాలు వెల్లడించబడ్డవి

this secret is alluded to with expressions such as ‘the gift’ (v. 2), ‘the inner meaning’ (v. 3), ‘this thought so high and deep’ (v. 6), ‘the vision that illuminates’ (v. 7), ‘this speech of mine’ (v. 8).

ఆ రహస్యాలు 'వరము', 'అంతర్గత అర్థము', 'లోతైన ఆలోచన', 'చూపు ప్రకాశింపజేస్తుంది', 'నా వాక్కు' మొదలైన పదములతో వెల్లడించడ మైనది.

The opponents of the poet appear in various pejorative forms (‘those who break the commandments’, ‘those without Order or truth’, ‘those whose speech is empty and contrary’, who ‘follow a false path’, etc.).

అలాగే ద్రష్ట తన ప్రత్యర్థులను అనేక పద ప్రయోగములతో కించ పరచెను.

There is also an extended pun upon the word padam, which designates a footprint (v. 3), a ‘deep place’ (hell? -in v.5), perhaps with a double meaning of ‘this riddle’ (i.e. ‘this mysterious verse’), the place of the sun-bird (v. 8), the Order (v. 9) and the cow (v. 10), and a path (v. 12).

ఇచ్చట పాదము యొక్క బహుళ అర్థాలను ద్రష్ట ప్రయోగించెను

These meanings are linked: to know the verse (padam) is to know how to follow the footprint (padam) along the path (padam) to the sacred place (padam) of the sun-bird, who is the symbol of the Order and is in turn symbolized by the cow.

The actual content of the secret concerns the identity of Agni with a bull,

ఇంతకీ ఆ రహస్యము అగ్ని వృషభమువలె

with the substance inside the leather-skin of food (a metaphor for an udder or the clouds or the earth or the human stomach, the latter being the site, in later Hinduism, of the digestive fire ‘Of-all-men’),

తోలు సంచీలో నుండే వస్తువు (గోవు పొదుగు లేదా మేఘములు లేదా భూమి లేదా మానవ జీర్ణకోశము)

with the calf of the dappled cow Prsni (the earth) or

మచ్చలుగల గోవు పృశ్ని యొక్క దూడ (అనగా భూమి)

of the cows of dawn,

ఉషస్సు గోవులు

and with the disc of the sun or the sun-bird,

మరియు సూర్యుని చక్రము లేదా సూర్య పక్షి

the round ‘face of the gods’.

దేవతల వృత్తాకార ముఖములు

Agni’s parents are sky and earth, or the fire-sticks (v. 10);

భూమ్యాకాశాలు అగ్ని యొక్క తలదండ్రులు. లేదా అగ్నిని రగిల్చే కట్టెలు.

in the latter case, he hungers for the offering of butter as a calf hungers for milk,

అతడు పాలకై తపించే దూడవలె నెయ్యకై తపిస్తాడు

the ‘precious substance’ in the udder of Prsni;

పృశ్ని పొదుగులో నుండే విలువైన వస్తువు

as the sun, the calf of the dawn, Agni is followed by her.

సూర్యుడు, ఉషస్సు దూడవలె, అగ్ని ఆమెచే అనుసరింపబడేవాడు

Thus the solar, sacrificial, and bovine images intertwine.

సూర్యుని, యజ్ఞముల, మరియు గోవుల ఉపమానములు అంతర్లీనమైనవి.

The gift that Agni gives the poet is the ‘clarifying vision’ that sees that Agni is always present in all of these forms.

అగ్ని ద్రష్టకు ఇచ్చే వరము సర్వ వస్తువులలో ఉండేది అగ్ని అనే జ్ఞానము

To find the secret is to find the cows, or their milk, or to find the hidden sun – to fond Agni, the sacred fore.

రహస్యమును కనుగొనుట అనగా, గోవులను, లేదా వాటి పాలను, లేదా మరుగు పడిన సూర్యుని కనుగొనుట

1 How shall we with one accord give homage to the benevolent Agni Of-all-men? Great light, by his great and full growth he has propped up the sky as a buttress props a rampart.

1.మనము ఏకమై అగ్నిని ఎటుల పొగడెదము? తేజోవంతుడు, మిక్కిలి శక్తిమంతుడు, ఆకాశమును ఒక కోట గోడను నిలబెట్టనట్లుగా నిలబెట్టును

2 Do not reproach the self-ruled god who gave this gift to me, for I am a simple mortal, while he is the clever immortal, the insightful, most manly and impetuous Agni Of-all- men.

2. స్వీయ పరిపాలకుని, నాకు వరము నిచ్చినవానిని నిందింపకండి; ఏలనగా నేను మానవ మాత్రుడను, కానీ అగ్ని అమరుడు, సర్వజ్ఞుడు, దివ్య పురుషుడు.

3 The strong bull with sharp horns and seed a thousand-fold has a mighty and double tone.¹ As one reveals the hidden footprint of a cow, Agni has declared to me the inner meaning.

3.బలిష్టమైన, వాడి అయిన కొమ్ములు గల, పటిష్ఠమైన వీర్యము గల ఎద్దు రెండు ఱంకెలు గలది¹. ఎలాగైతే ఒకడు గోవు యొక్క దాగి యున్న అడుగు జాడలు తెలుపుతాడో, అగ్ని అంతరార్థమును నాకు చెప్పెను.

4 Let the generous Agni, sharp-toothed with white-hot flame, devour those who break the dear, firm commandments of Varuna and the watchful Mitra.²

4.ఉదారుడైన, పటిష్ఠమైన దంతములు గల, జ్వాలలతో ప్రజ్వలించే అగ్ని, ఎవరైతే వరుణ మరియు మిత్రుని చట్టాన్ని వ్యతిరేకిస్తారో, వారిని దహించు గాక².

5 Wilful as women without brothers, wicked as wives who deceive their husbands, those who are evil, without Order or truth, have engendered this deep place.³

5.సహోదరులు లేని విచ్చల విడిగా నుండేస్త్రీలవలె, తమ భర్తలను మోసగించే భార్యల వలె, ధర్మము లేదా సత్య ప్రవర్తనము లేని వారికై పాతాళమున్నది ³

6 O Agni, who makes things clear, who am I, that upon me when I have broken no commandments you have boldly placed like a heavy burden this thought so high and deep, this fresh question with seven meanings for the offering?

6.నా సందేహాలను తొలగించే అగ్నీ, నేనే మాత్రము? నేనే చట్టాలను ఉల్లంఘించక పోయినా, ఈ ఉన్నతమైన, లోతైన ఆలోచన, సప్త అర్థాలు గల ప్రశ్నాభారాన్ని నాపై వేసేవు?

7 Let our vision that clarifies through sacrificial power reach him who is the same everywhere; the precious substance of the dappled cow is in the leather-skin of food, and the disc of the sun has mounted to the head of the earth-cow.

7.యజ్ఞము ద్వారా శక్తివంతమైన దృష్టి సర్వత్ర సమముగా నుండే వాని వరకు వ్యాపించుగాక; గోవు యొక్క విలువైన వస్తువు ఆహారపు తోలు సంచీలో నున్నది; సూర్యుని చక్రము భూమాత అనబడే గోవు ముఖమును అధిరోహించినది.

8 What of this speech of mine should I proclaim? They murmur about the secret hidden in the depths: when they have opened the mystery of the cows of dawn, like a door upon a food, he⁴ protects the beloved head of the earth-cow, the place of the bird.

8.ఈ నా వాక్కుతో ఏమని శాసించేది? వారు లోతుగా పాతబడిన రహస్యాలతో గుసగుస లాడుతారు. వారు ఉషస్సు గోవుల రహస్యాలను తెలుపుతారు; ఆహారమును కప్పే తలుపు వలె, అతడు భూమాత గోవు ముఖమును రక్షిస్తాడు.⁴ అదియే పక్షి యొక్క స్థానము.

9 This is that great face of the great gods, that the cow of dawn followed as it went in front. I found it shining in the place of the Order, moving swiftly, swiftly.

9. ఇది ఉషస్సు గోవు ముందున ఉండి వెంబడించే దేవతల యొక్క గొప్ప ముఖము. నేను ధర్మము గల మెరిసే ప్రదేశములో వేగంగా వెళ్ళుట గాంచేను

10 As he blazed beside his parents with his open mouth, he thought of the precious hidden substance of the dappled cow. In the farthest place of the mother, facing the cow, the tongue of the bull, of the flame, stretches forth.

10.అతడు విప్పారిన నోరుతో తన తలిదండ్రుల ప్రక్కన మెరయుచుండగా, మచ్చలు గల గోవులో దాచి పెట్టిన విలువైన వస్తువుల గూర్చి ఆలోచించెను. తల్లికి బహు దూరంగా, గోవుకు ఎదుర్ముఖముగా, ఎద్దు యొక్క నాలుక వలె, జ్వాల కొనసాగెను.

11 When questioned I speak reverently of the Order, if I may, trusting in you who know all creatures. You rule over all this, over all the riches in heaven and all the riches on earth.

11. అన్ని జీవులను తెలిసిన నిన్ను నమ్మి, ప్రశ్నించబడితే నేను ధర్మము గూర్చి భక్తితో చెపుతాను. నువ్వు సర్వమునకు పరిపాలకుడవు. భూలోకములోని, స్వర్గములోని సర్వసంపదకు ప్రభువు.

12 What is ours of this, what riches, what treasure? Tell us, for you understand, you who know all creatures.⁵ Hidden is the farthest end of our road, where we have gone as those who fail follow a false path.

12.మాకు దక్కే ధనము, నిధి ఏమిటి? సర్వ జీవులను తెలిసిన, అర్థము చేసుకోగల, నీవు చెప్పు⁵. పథము యొక్క అంతము దాచి పెట్టి బడి యన్నది. మేము అపజయము పొందిన వారి వలె తప్పుడు ద్రోవన పయనించేము.

13 What are the limits? What are the rules? What is the goal? We wish to go there as racehorses speed towards the victory prize. When will the Dawns, goddesses and wives of immortality, spread over us their light with the colour of the sun?

13.అంతములేమిటి? ఏవి పాటించ వలసిన సూత్రాలు? గమ్యమేమిటి? పందెములో పరిగెత్తే గుర్రాల వలె మేము అక్కడికి పోవ గోరెదము. ఎప్పుడు ఉషస్సులు, దేవతలు, అమరులైన వారి భార్యలు, సూర్యుని వర్ణము గల కాంతిని మాపై ప్రసరించెదరు?

14 Those whose speech is empty and contrary, insipid and petty, who leave one unsatisfied, what can they say here, Agni? Unarmed, let them fall defeated.

14.ఎవరి వాక్కు నీచమో, దంభమో, అర్థ రహితమో, తృప్తి నివ్వదో, అగ్నీ, వారింకేమి చెప్పెదరు? నిరాయుధులైన వారు అపజయమును పొందు గాక

15 The face of the bull, of this deity kindled for beauty, shone forth in the house. Clothed in white, beautiful in form and rich in gifts, he glowed like a home full of riches.

15.ఎద్దు యొక్క ముఖము, ఈ అందమైన దేవత వలె, గృహములో ప్రకాశించెను. శ్వేత వస్త్రములు ధరించి, అందమైన రూపముతో, సిరిసంపదలు గలవాడై, అతడు ధనసంపదలతో విరాజిల్లే గృహము వలె ప్రకాశించెను.

NOTES

వివరణ

1. The bellow of the bull is likened to the two tones of the Vedic hymn (the high and middle pitch).

1.ఎద్దు యొక్క ఱంకె ఋక్కు యొక్క ఉన్నత, మధ్యమ స్వరములతో పోల్చబడినది.

2. Varuna and Mitra are the keepers of the moral law. Cf. 5.85.7.

2.వరుణ, మరియు మిత్ర ధర్మాన్ని రక్షించేవారు.

3. A possible reference to Hell (cf. 7.104.3). But here the meaning is more positive (as both ‘deep’ and ‘place’ are positive terms in this and in other hymns of the Rig Veda), and the phrase more likely refers to the world of light under the earth, where the sun moves from West to East at night.

3.బహుశా నరకాన్ని సూచించవచ్చు

4. Agni.

4. అగ్ని

5. Jatavedas. Cf. 10.16.

5.జాతవేదాలు

Friday, July 10, 2026

Wendy Doniger Rig Veda Indra Coaxing Fire

10.124 Indra Lures Agni from Vrtra

10.124 ఇంద్రుడు అగ్నిని ఆహ్వానించుట

Indra speaks on behalf of the gods to lure Agni back when he has fled (cf. 10.51).

ఇంద్రుడు దేవతల తరపున అగ్నిని వెనక్కి రప్పించుకొనుటకు ప్రయత్నించెను.

Agni is hiding inside a father (perhaps Indra’s father; cf. 4.18) who is called an Asura, an enemy of the gods though not yet properly a demon; this Asura is eventually identified with the demon Vrtra.

అగ్ని దేవతల శత్రువైన వృత్ర అనబడే అసురుడు వద్ద దాక్కొన్నాడు.

Thus the hymn combines the myth of finding Agni (10.51) with the myth of killing Vrtra (1.32).

ఈ ఋక్కులో వృత్రుని సంహారము మరియు అగ్నిని వెదకి పట్టుకొనుట వివరించబడినది.

Varuna and Soma are also said to have been with the Asura and to abandon him when Agni is persuaded to do so.

ఆసురునితో వరుణ మరియు సోమ కూడియుండగా, అగ్నితో పాటు వారు కూడా విడుదల చేయబడ్డారు.

Indra invites Agni to return (v. 1), and Agni accepts (v. 2); Varuna and Soma follow (vv. 3-4), and are further encouraged by Indra’s promises (vv. 6-7).

ఇంద్రుని ఆహ్వానమును అగ్ని మన్నించి వరుణ మరియు సోమ లతో కలసి వచ్చెను.

The poet then praises Indra for winning these allies (vv. 8-9).

ద్రష్ట ఇంద్రుడు మిత్రులను వెదకి తెచ్చుటను ప్రశంసించెను.

1 [Indra:] ‘Agni! Come to this sacrifice of ours, that has five roads, three layers, and seven threads.¹ Be our oblation-bearer and go before us. For far too long you have lain in darkness.’

1.[ఇంద్రుడు] ఐదు పథములు, మూడు పొరలు, ఏడు దారములు గల మా యజ్ఞమునకు రమ్ము. మా ఆహుతులను అందుకునే పురోహితునిగా మమ్ములను నీ వెనుక నడిపించు. ఎంతో కాలము నీవు చీకటిలో గడిపేవు.

2 [Agni:] ‘Secretly going away from the non-god,² being a god and seeing ahead I go to immortality. Unkindly I desert him who was kind to me, as I go from my own friends to a foreign tribe.’

2.[అగ్ని]: రహస్యంగా అసురునిని వీడి, దేవతను కనుక ముందు చూపుతో నేను అమరత్వమును పొందెదను. దయ లేకుండా నాయందు దయ చూపిన వానిని వీడి నా మిత్రులతో కలసి వేరొక జాతికి పోయెదను.

3 [Varuna:] ‘When I see the guest of the other branch,³ I measure out the many forms of the Law. I give a friendly warning to the Asura father: I am going from the place where there is no sacrifice to the portion that has the sacrifice.’

3.[వరుణ]: నేను మరో అథితిని చూసినప్పుడు ³ఆచార విధులను కొలిచేను. నేను అసురుని ఈ విధముగా హెచ్చరించేను: నేను యజ్ఞము చెయ్యని ప్రదేశం నుంచి, యజ్ఞము చేయబడే ప్రదేశమునకు పోవుచున్నాను.

4 [Soma:] ‘I have spent many years within him. Now I choose Indra and desert the father. Agni, Soma, Varuna -they fall away. The power of kingship has turned around; therefore I have come to help.’⁴

4.[సోమ]: నేను అనేక సంవత్సరాలు వానితో గడిపేను. నేను ఇప్పుడు అసురునిని వీడి ఇంద్రునితో కలిసేను. అగ్ని, సోమ, వరుణ ఇక లేరు. మా మైత్రి ఎదురు తిరిగింది. . కాబట్టి నేను సహాయము చేయుటకై వచ్చేను. ⁴

5 [Indra:] ‘Varuna, these Asuras have lost their magic powers,⁵ since you love me. O king who separates false from true, come and rule my kingdom.

5.[ఇంద్రుడు]: వరుణా, నన్ను ప్రేమిస్తున్నావు కాబట్టి (చెపుతున్నా) అసురులు తమ శక్తులు పోగొట్టుకున్నారు.⁵ నిజానిజాలను తెలిసిని రాజా, నా రాజ్యమును ఏలుము.

6 ‘This was the sunlight, this the blessing, this the light and the broad middle realm of space.⁶ Come out, Soma, and let us two kill Vrtra. With the oblation we sacrifice to you who are the oblation.’⁷

6. ఇది సూర్య కాంతి. ఇది ఒక ఆశీర్వాదము. ఇది మధ్యలోకాలను ప్రకాశింపజేసే కాంతి⁶. సోమ, బయటకు రమ్ము. మనమిద్దరము కలిసి వృత్రుని సంహరించెదము. ఆహుతి స్వరూపానివి ఆయిన నీకు ఆహుతి ఇచ్చెదము . ⁷

7 The poet through his vision fixed his form in the sky; Varuna let the waters flow out without using force. Like his ⁸wives, the shining rivers make him comfortable; they swirl his colour⁹ along their current.

7.ద్రష్ట తన దివ్య దృష్టితో తన దేహాన్ని ఆకాశంలో నిలిపెను. వరుణా, జలములు ప్రసన్నముగా ప్రవహించనీ. వాని భార్యలు⁸ వలె మెరిసే నదులు వానికి సుఖము నిచ్చును. వాని వర్ణము ⁹ ప్రవాహములో ప్రకాశించును.

8 They¹⁰ follow his supreme Indra-power;¹¹ he dwells in those who rejoice in their own nature. Choosing him as all the people choose a king, they have deserted Vrtra whom they loathe.

8. శక్తిమంతుడైన ఇంద్రుని వారు ¹⁰అనుసరించిరి. ఎవరైతే తమ స్వస్వరూపంలో రమిస్తారో, వారిలో అతడు¹¹ నివసించును. ఒక రాజు వలె వానిని ఎన్నుకొని, హీనుడైన వృత్రుని వీడిరి.

9 They say that the yoke-mate of those full of loathing¹² is a swan who glides in friendship with the divine waters. The poets through their meditation have seen Indra dancing to the Anustubh.

9. ఎవరైతే నిరశిస్తారో ¹²వారికి దేవతా సరోవరములో మైత్రితో సాగే హంస సహచరునిగా పొందెదరని చెప్పెదరు. కవులు ధ్యానములో ఇంద్రుడు అనుష్టుబ్ ఛందస్సుతో నాట్యము చేయుట గాంచిరి.

NOTES

వివరణ

1. For the number mysticism of the sacrifice, cf. 1.164.

1. ఆ సంఖ్యల విశిష్టత 1.164 లో చెప్పబడినది

2. That is the Asura, Vrtra. Cf. 10.51.7, where Agni demands immortality.

2. అగ్ని అమరత్వమును ఆశించి, వృత్రుని ఉద్దేశించి చెప్పుట

3. That is, when Varuna sees that Agni is the guest of the Asuras (his ‘own friends’; cf. 2.35.2) rather than the gods (the ‘foreign tribe’), and that therefore the Asuras have the sacrifice, Varuna measures out (i.e. formulates and creates) the ritual laws for the gods.

3. వరుణ, అగ్ని దేవతలకు విరోధులైన అసురుల అతిథిగా పరిగణించెను. అందువలన అసుర యజ్ఞములలో దేవతల ఆచారములను సంయోగము చేసెను.

4. That is, realizing that the gods are getting the upper hand again, Soma the king returns to assist at their sacrifice.

4. రాజైన సోమ దేవతలు అసురుల కన్న పైచేయి గలవారని తలచి, యజ్ఞములో పాల్గొనుటకు సహకరించెను.

5. The power of illusion particularly associated with Asuras such as Vrtra; cf. 1.32.4.

5.అసురుల, ముఖ్యంగా వృత్రుని, మాయాజాలము.

6. Apparently Indra is telling Varuna and Soma that all the powers of light that belong to the gods are once again theirs, now that the dark power of the Asuras has been overcome.

6. ఇప్పుడు అసురుల మాయా జాలము లేనందున, ఇంద్రుడు వరుణ మరియు సోమ లకు కాంతితో గూడిన దేవతా శక్తులు మరల పొందుట సూచితము.

7. Cf. sacrificing the sacrifice to the sacrifice, 10.90.16.

7. యజ్ఞమును యజ్ఞముతో యజ్ఞము చేయుట

8. Indra’s wives, the waters that he frees when he kills Vrtra.

8. వృత్ర సంహారము పిదప విడుదల చేయబడిన జలములు ఇంద్రుని భార్యలు సూచితము

9. Indra, the poet, places his stamp upon his dominion again, both in form and in colour. His colour (varna) is both the sign that typifies his species (gods in contrast with Asuras) and, perhaps, the bright colour of the gods and Aryans in contrast with the darkness of the Asuras and Däsas.

9.ఇంద్రుడు తన ఆధిపత్యమును స్వరూపము మరియు వర్ణము ద్వారా చూపెను. అతని వర్ణము ప్రకాశించే దేవతల వర్ణముకాగా, అసురులు చీకటి వర్ణము గలవారు.

10. The waters.

10. జలములు

11. Indra’s power consists in the forces of his nature (kingship, fertility, sacrifice, etc.) ; he rejoices in these and in people who, in their turn, rejoice in their own particular powers and nature.

11. ఇంద్రుని శక్తులు: రాచరికము, వీర్యము, యజ్ఞము మొదలైనవి. అతడు తమ శక్తులలో సహజముగా రమించే వారలతో కలిసి సంతోషిస్తాడు.

12. That is, those who loathe Vrtra have as their helper (yoke mate) Indra, here visualized by the poet as a swan dancing in the waters. Those who loathe Vrtra are primarily those who desert him (Agni, Soma, Varuna), as well as the waters whom Indra has released and the worshippers who rejoice in Indra’s victory.

12. ద్రష్ట వృత్రుని తిరస్కరించే వారలకు ఇంద్రుడు మిత్రుడు అని, జలములలో విహరించే రాజ హంసతో పోల్చెను. వృత్రుని తిరస్కరించేవారు వానిని వదలి పెట్టే వారు (అగ్ని, సోమ, వరుణ) . అలాగే ఇంద్రునిచే విడువబడిన జలమలు మరియు ఇంద్రుని విజయమునకై సంతోషించేవారు.

Dakshina's Play Ground

Friday, August 7, 2026

Wendy Doniger Rig Veda Impatience of Soma

Table Of Contents

SOMA

8.79 This Restless Soma

8.79 సోమ అశాంతి

NOTES

వివరణ

Friday, July 31, 2026

Wendy Doniger Rig Veda Riddles Of Agni

Table Of Contents

10.5 The Hidden Agni

10.5 గుహ్యమైన అగ్ని

NOTES

వివరణ

Friday, July 24, 2026

Wendy Doniger Rig Veda Agni And Young Poet

Table Of Contents

6.9 Agni and the Young Poet

6.9 అగ్నిని గూర్చి యువ ద్రష్ట పలుకులు

NOTES

వివరణ

Friday, July 17, 2026

Wendy Doniger Rig Veda Mystery of Agni

Table Of Contents

4.5 The Mystery of Agni

4.5 అగ్ని యొక్క రహస్యము

NOTES

వివరణ

Friday, July 10, 2026

Wendy Doniger Rig Veda Indra Coaxing Fire

Table Of Contents

10.124 Indra Lures Agni from Vrtra

10.124 ఇంద్రుడు అగ్నిని ఆహ్వానించుట

NOTES

వివరణ

Wendy Doniger Rig Veda Impatience of Soma

Report Abuse

Labels