Wendy Doniger Rig Veda Gods Coaxing Fire

Table Of Contents

CREATION
CREATION - II
Death
Death - 2
Death - 3
Death - 4
Death - 5
Agastya - Lopamudra
Boy - Chariot
Departing Spirit
Lament of a Bard
Song of Yagna Hota
In Praise of Generosity
Faith
Riddle
Horse Sacrifice
Horse Sacrifice 2
Goodbye to Horse
Fire
Fire And Gods
Birth Of Fire Fire, child of Water

సృష్టి
సృష్టి -- II
మృత్యువు
మృత్యువు -2
మృత్యువు -3
మృత్యువు -4
మృత్యువు -5
అగస్త్య - లోపాముద్ర
బాలుడు - రథము
ఆత్మ నివర్తన
వృద్ధ గాయకుని ఆత్మ నివేదన
యజ్ఞ హోత పాట
దాన గుణ విశిష్టత
భక్తి శ్రద్ధలు
ఒక చిక్కుముడి
ఆశ్వాన్ని బలి చేయుట
అశ్వ బలి
అశ్వ మునకు వీడ్కోలు
అగ్ని
మరియు దేవతలు
అగ్ని యొక్క జననము
జలము యొక్క పుత్రుడు: అగ్ని

10.51   The Gods Coax Agni out of the Waters

10.51   దేవతలు అగ్నిని బ్రతిమాలుట

This hymn is based upon the myth of the finding of the lost Agni.

ఈ ఋక్కు అగ్ని యొక్క అంతర్ధానమును వివరిస్తుంది.

In this particular episode, it appears that Agni’s three brothers have perished in the service of the gods (mediating, serving as priests, carrying the oblation to the gods, as is the task of the sacred fire);

దేవతల సేవలో అగ్ని యొక్క మూడు సోదరులు -- అనగా దేవతలతో రాయభారము, పురోహితులు మరియు యజ్ఞ హవిస్సును దేవతలకు అందజేయుట -- మరణించిరి.

in fear of being destroyed in the same way, Agni fled and hid in the waters, the place of his birth,¹ but the gods found him there again.

అగ్ని తాను కూడా మరణిస్తాడని భయపడి తన జన్మ స్థానమైన¹ జలములలో దాగుకొనగా, దేవతలు వాని జాడను తెలిసికొనిరి.

The myth is thus both a conversation between the gods, asking him to return to them, and a dialogue on the dangers of being born at all, since life involves old age and death.

ఈ నేపథ్యంలో దేవతలు మధ్య సంభాషణ అగ్నిని వెనక్కు రమ్మని కోరుతూ పుట్టుకలో ఉండే ప్రమాదాలు, ఎందుకంటే జీవితంలో జరామరణాలు ఉంటాయి కనుక, వివరిస్తుంది.

The myth of the finding of the lost Agni is an analogue to the myth of the finding of the stolen Soma,² and is, in fact, a variant of it, for it is the golden liquid of fire that is the basis of the Indo-European myth of Agni and Soma together.

మాయమైన అగ్ని జాడలు తెలిసికొనే ప్రక్రియ అపహరింపబడిన బంగారు వర్ణము గల సోమమును ² కనుగొనుటను పోలి నుండును.

1 [A god:] ‘Great was that membrane,³ and firm, which enveloped you when you entered the waters. One god, O Agni, knower of creatures, saw all your various bodies.’

1. [దేవత:] నువ్వు జలములో ప్రవేశించినప్పుడు నీ చుట్టూ యున్న పొర ³ధృడముగా నుండెను. సర్వ జీవులను తెలిసిన అగ్నీ ఒక దేవత నీ వివిధ స్వరూపములను చూచెను.

2 [Agni:] ‘Who saw me? Who among the gods perceived my various bodies?⁴ O Mitra and Varuna, where are all the fuel-sticks of Agni that lead to the gods?’⁵

2. [అగ్ని:] నన్ను ఎవరు చూచిరి? నా వివిధ స్వరూపాలను దేవతలలో ఎవరు గాంచిరి? ⁴ మిత్రా మరియు వరుణా, నా జాడను దేవతలకు తెలిపిన ఇంధన కట్టెలు ఎక్కడ ఉన్నవి?⁵

3 [Varuna:] ‘We searched for you in various places, O Agni, knower of creatures, when you had entered into the waters and the plants. It was Yama⁶ who discovered you with your many-coloured light which shines beyond the distance of ten days’ journey.’

3. [వరుణ:] నీవు జలములోను, ఓషధులలోను ప్రవేశించినపుడు, సర్వ జీవుల ఎరుక గల అగ్నీ, నిన్ను అన్ని ప్రదేశాలలోనూ వెదికితిమి. పది దినములు ప్రయాణించ గలిగే దూరము వరకు అగుపడే నీ యొక్క తేజము ద్వారా యముడు ⁶ నిన్ను గుర్తించెను.

4 [Agni :] ‘ I fled because I feared the role of oblation-giver, so that the gods would not harness me to it, O Varuna. My bodies entered various places; I, Agni, have ceased to consider this task.’⁷

4.[అగ్ని:] వరుణా, నేను దేవతలతో బంధ కారణమైన ఆహుతలు స్వీకరించే కార్యము జేయుటకు భయపడ్డాను. నా దేహాలు అనేక ప్రదేశములు ప్రవేశించాయి. నేను ఈ కార్యం నుండి వైదొలగుతున్నాను. ⁷

5 [Varuna:] ‘Come here. Man,⁸ who loves the gods, wishes to sacrifice. When you have completed the ritual, Agni, you dwell in darkness.⁹ Make smooth the paths which lead to the gods; carry the offerings with a good heart’

5. [వరుణ:] పురుషుడా ⁸ ఇక్కడకు రమ్ము. దేవతలను ప్రేమించేవాడు యజ్ఞమును కోరుతాడు నీవు నీ కార్యము చేసి, అంధకారంలో నుంటావు.⁹ దేవతలను చేరే పథములను సవ్యము చేయుము; హవిస్సులను సహృదయంతో తీసికొని వెళ్ళు.

6 [Agni:] ‘The brothers of Agni long ago ran back and forth on this task like a chariot- horse¹⁰ upon a road. Fearing this, Varuna, I went far away. I fled like a buffalo before the bowstring of a hunter.’

6. [అగ్ని: ]నా సోదరులు రథమును లాగే అశ్వముల¹⁰వలె చాలా కాలం నుండి ఈ కార్యం చేసేరు. అందుకు భయపడి, వరుణా, నేను బహు దూరం పయనించేను. ఒక వేటగాని ధనుస్సుకు భయపడి పారిపోయే జంతువు వలె నేను పరిగెత్తి పోయేను.

7 [The gods:] ‘We will make your life-span free of old age, O Agni, knower of creatures, so that you will not be harmed when you have been harnessed. Then you will carry the portion of the offering to the gods with a willing heart, O well-born one.’

7.[దేవతలు:] సర్వ ప్రాణులను ఎరుగు అగ్నీ, నీకు వార్ధక్యము లేకుండునట్లు ఆయుష్యు నిచ్చి, నీకు మా వలన ప్రమాదము లేకుండా చేసెదము. ఓ ఉత్తమ జన్మగలవాడా, అప్పుడు నీవు దేవతలకు అందవలసిన హవిస్సు సహృదయంతో అందించెదవు.

8 [Agni:] ‘Give me alone the pre-sacrifices and the post-sacrifices, the nourishing part of the offering; and the clarified butter out of the waters and the Man out of the plants.¹¹ And let the life-span of Agni be long, O gods.’

8.[ అగ్ని:] నాకు మాత్రమే యజ్ఞ పూర్వము, యజ్ఞము తరువాత రుచి కరమైన ఆహుతులను ఇవ్వాలి. అలాగే జలముల నుండి ఉత్పన్నమయ్యే నెయ్య మరియు ఓషధుల అధిపతి¹¹. దేవతలారా, అగ్ని యొక్క ఆయుష్యు దీర్ఘముగా నుండాలి.

9 [The gods:] ‘The pre-sacrifices and the post-sacrifices will be for you alone, the nourishing parts of the offering. This whole sacrifice will be for you, Agni; the four quarters of the sky will bow to you.’

9. [దేవతలు:] యజ్ఞ పూర్వము, యజ్ఞము తరువాత రుచి కరమైన ఆహుతులు నీకు మాత్రమే చెందుతాయి. అగ్నీ, యజ్ఞమంతా నీకోరకే. నలు దిక్కులు నీకు వంగి వందనము చేస్తాయి.

NOTES

వివరణ

1. For Agni as child of the waters, see 2.35.

1. ఎందుకంటే అగ్ని జలము యొక్క పుత్రుడు

2. Cf. notes on 4.26-7.

2. 4.26-7 చూడుడు

3. The word denotes the covering of the embryo in the womb. Agni is the embryo of the waters and so returns to the womb when he hides. The gods point out that even there he was not safe from them.

3.ఇక్కడ గర్భంలో పిండం చుట్టూ నుండే మావి సూచితము. అగ్ని ఒకప్పుడు జలము యొక్క పిండము గనుక, దాగు కొనుటకై జలగర్భం ప్రవేసించెను. దేవతలు అక్కడ కూడా క్షేమ కరము కాదని చెప్పుచున్నారు.

4. Agni has many forms in different places (lightning, sacrificial fire, the human body, etc.). Cf. 10.16, 6.9, and 1.164.1.

4. వివధ ప్రదేశాలలో అగ్నికి వివిధ రూపాలున్నాయి: మెరుపు, యజ్ఞాగ్ని, మానవ దేహము లోని ఉష్ణము మొదలైనవి.

5. Mitra and Varuna lead the gods in the search. Agni argues that he cannot be seen in the water, because there are no fuel-sticks there to kindle him. These are the sticks which bring Agni to the gods through the oblation, and the sticks by which he carries the oblation from man to the gods.

5.మిత్రుడు మరియు వరుణుడు అగ్నిని వెదకుటలో దేవతలకు అధిపతులైరి. అగ్ని వాదన తనను రగిల్చే ఇంధన కట్టెలు జలములో లేనందున ఎవ్వరూ తనను చూడలేరు. ఇంధన కట్టెలు ద్వారా అగ్ని హవిస్సును మరియు మానవులిచ్చే ఆహుతులను దేవతలకు అందించును

6. In one retelling of the myth the gods bribe Agni by allowing him to change places with Yama, sending Yama to the world of the dead and bringing Agni to the world of the gods.

6.దీనిమీద ఆధారంగా మరొక కథ ప్రాచుర్యము పొందెను: దేవతలు అగ్నికి లంచంగా యముని స్థానము నిచ్చి, యముని మరణించిన వారుండే లోకమునకు పంపి, అగ్నిని దేవతలుండే లోకమునకు పంపిరి.

7. That is, he flatly refuses to become their invoker or priest of the oblation (Hot?).

7.అతడు ససేమిరా ఆహుతుల నంద జేసే పురోహితుడుగా నుండుటకు నిరాకరించెను. (ఉష్ణము కారణమా?)

8. Here, as elsewhere, the word (Manu) may designate either mankind in general or Manu the eponymous ancestor of mankind. I think the former is the primary meaning, but since Manu is the brother of Yama who has just been mentioned, there may be resonances with the latter meaning too.

8.ఇక్కడ "మనువు" అను పద ప్రయోగము మానవ జాతిని లేదా ప్రజాపతిని సూచించును. మొదటిది ఇక్కడ ప్రధానమైన అర్థము. మనువు యముని సోదరుడు గాన రెండవది కూడా సూచింపబడి ఉండవచ్చు.

9. That is, you may rest after serving us. Cf. 6.9.1 and 6.9.7, and 10.124.1. 9.మా సేవలు చేసిన పిదప విశ్రమించ వచ్చు.

10. Agni is often called a horse, and the expression ‘harnessing’him to the task of priest (vv. 4 and 7) thus takes on more specific relevance.

10.తరచు అగ్నిని అశ్వముతో పోలుస్తారు. కాబట్టి "పూన్చుట" అనే ప్రయోగము సార్థకము.

11. The clarified butter is the essence of the waters, the most precious of fluids, and also something that is placed in the waters (in ritual and in cosmogonies, the golden seed – another form of Agni himself- in the waters).

11. అన్ని ద్రవ పదార్థములలో ఉన్నతమైన నెయ్య జలముల యొక్క సారము.

The Man of the plants may be the personified god who is the best of the plants (Soma) or the corpse that is given to Agni in the funeral (cf. 10.16) or that is dispersed among the plants (10.16.3).

ఓషథుల పురుషుడు సగుణుడైన దేవత ప్రతిరూపాము. ఓషథులలో ఉత్తమమైన వాడు (సోమ) లేదా దహన సంస్కారంలో అగ్నికి ఆహుతి చేసే మృత దేహము లేదా ఓషథులలో వ్యాపింప జేయునది.

Finally, Man is the ‘best’ of the plants (SB 7.2.4.26) as butter is the best of the fluids.

నెయ్య ద్రవములలో ఉత్తమమైనట్టు పురుషుడు ఓషధులలో ఉత్తముడు.

Wendy Doniger Rig Veda Fire Child Of Water

Table Of Contents

CREATION
CREATION - II
Death
Death - 2
Death - 3
Death - 4
Death - 5
Agastya - Lopamudra
Boy - Chariot
Departing Spirit
Lament of a Bard
Song of Yagna Hota
In Praise of Generosity
Faith
Riddle
Horse Sacrifice
Horse Sacrifice 2
Goodbye to Horse
Fire
Fire And Gods
Birth Of Fire

సృష్టి
సృష్టి -- II
మృత్యువు
మృత్యువు -2
మృత్యువు -3
మృత్యువు -4
మృత్యువు -5
అగస్త్య - లోపాముద్ర
బాలుడు - రథము
ఆత్మ నివర్తన
వృద్ధ గాయకుని ఆత్మ నివేదన
యజ్ఞ హోత పాట
దాన గుణ విశిష్టత
భక్తి శ్రద్ధలు
ఒక చిక్కుముడి
ఆశ్వాన్ని బలి చేయుట
అశ్వ బలి
అశ్వ మునకు వీడ్కోలు
అగ్ని
మరియు దేవతలు
అగ్ని యొక్క జననము

2.35   The Child of the Waters (Apam Napat)

2.35   జలము యొక్క పుత్రుడు

The Child of the Waters is often identified with Agni, as the form of fire that appears as the lightning born of the clouds.

అగ్నిని జలము యొక్క పుత్రునిగా అభివర్ణిస్తారు. ఎందుకంటే అగ్ని మేఘాలలో మెరుపు రూపంగా ఆవిర్భవిస్తాడు.

But he is a deity in his own right, who appears in the Avesta as a spirit who lives deep in the waters, surrounded by females, driving swift horses.

కానీ అగ్ని స్వతంత్రంగా దేవత. ఆవేస్టా అనే జోరోఆస్ట్రియన్ మత గ్రంధంలో అగ్ని వనితలచే ఆవరింపబడి, వేగంగా గుర్రాలను స్వారీ చేస్తూ జలం అడుగున నివసించేవాడని వర్ణించబడింది.

As the embodiment of the dialectic conjunction of fire and water, the child of the waters is a symbol central to Vedic and later Hindu cosmology.

వైదిక మరియు పురాణ సాంప్రదాయాలలో అగ్ని మరియు జలము జత చేయబడ్డాయి.

Sayana remarks that his name designates the grandson rather than the son of the waters (cf. Greek nepos) : the herbs and trees are born from the waters, and Agni is born from the herbs and trees (cf. v. 8).

సాయన అగ్ని జలముయొక్క మనుమడని చెప్పెను: ఓషధులు జలము వలన ఆవిర్భవిస్తాయి మరియు అగ్ని వాటి వలననే ఆవిర్భవించును.

This hymn, the only one dedicated entirely to him, plays upon the simultaneous unity and non-unity of the earthly and celestial forms of Agni and the Child of the Waters.

ఈ ఋక్కు అగ్నిని జలము యొక్క పుత్రునిగా వివరిస్తుంది.

1 Striving for the victory prize, I have set free my eloquence; let the god of rivers gladly accept my songs. Surely the child of the waters, urging on his swift horses, will adorn my songs,¹ for he enjoys them.

1. ఫలము కొరకై నా వాగ్ధాటిని ప్రదర్శిస్తున్నాను; నదుల యొక్క దేవత నా గీతాన్ని ఆదరించు గాక. గుర్రాలను స్వారీ చేసే జలము యొక్క పుత్రుడు నా గీతాలను ఆస్వాదించుట వలన ¹వాటి నాయకుడు.

2 We would sing to him this prayer well-fashioned from the heart; surely he will recognize it. With his divine² energy, the child of the waters has created all noble creatures.

2. వాని కొరకై ఈ గీతాన్ని సహృదయంతో పాడుతాము. అతడు తప్పక మా ప్రార్థనను వినును. తన యొక్క దేవతా² శక్తులతో జలము యొక్క పుత్రుడు సర్వ జీవులకు కారకుడు.

3 Some flow together, while others flow toward the sea, but the rivers fill the same hollow cavern.³ The pure waters surrounded this pure, radiant child of the waters.

3. కొన్ని కలసి ప్రవహిస్తాయి, మరి కొన్ని సముద్రము వైపు ప్రవహిస్తాయి, కానీ నదులు పల్ల మెరుగును³. స్వచ్ఛమైన జలములు ప్రకాశించే జలము యొక్క పుత్రుని ఆవరిస్తాయి.

4 The young women, the waters, flow around the young god, making him shine and gazing solemnly upon him. With his clear, strong flames he shines riches upon us, wearing his garment of butter, blazing without fuel in the waters.

4. యువతులు, జలములు యువకుడైన దేవత చుట్టూ ప్రవహించి వానిని ప్రకాశింప జేస్తాయి. ఇంధనము కాని జలములో ప్రకాశిస్తూ, నెయ్యతో నేయబడిన వస్త్రాలు ధరించి, తన శిఖలతో మాకు ధనధాన్యాలు ప్రసాదిస్తాడు.

5 Three women, goddesses,⁴ wish to give food ⁵ to the god so that he will not weaken. He has stretched forth in the waters; he sucks the new milk of those who have given birth for the first time.⁶

5.ముగ్గురు దేవతా వానితలు⁴ అగ్ని చల్లారి పోకుండా ఆహారమివ్వ తలుస్తారు⁵. అతడు జలమంతా వ్యాపిస్తాడు. ఎవరైతే మొదటి సారి ప్రసవిస్తారో వారి చనుబాలను సేవిస్తాడు.⁶

6 The birth of the horse is here⁷ and in the sun. Guard our patrons from falling prey to malice or injury. When far away in fortresses of unbaked bricks,⁸ hatred and false hoods shall not reach him.

6.అశ్వము ఇక్కడ ⁷సూర్య కాంతిలో జన్మించెను. మా రక్షకులను దుష్ట శక్తులనుండి, ప్రమాదముల నుండి రక్షింపుము. కాల్చబడని ఇటుకలతో ⁸నున్న దూరపు కోటలో నుండగా క్రోధము మరియు అసత్యము వానిని చేరవు.

7 In his own house he keeps the cow who yields good milk; he makes his vital force swell as he eats the nourishing food. Gathering strength in the waters, the child of the waters shines forth to give riches to his worshipper.

7.అతని ఇంటిలో పాలిచ్చే గోవు ఉండును; అతడు చక్కని ఆహారము భుజిస్తూ, తన శక్తిని వృద్ధి చేసుకుంటాడు. జలము నుండి బలమును పొందుతూ, జలము యొక్క పుత్రుడు భక్తులకు ధన ధాన్యములు ప్రసాదించును.

8 True and inexhaustible, he shines forth in the waters with pure divinity.⁹ Other creatures and plants, his branches, are reborn with their progeny.¹⁰

8.సత్యమైన, అక్షరమైన అతడు స్వచ్ఛమైన దేవతగా ⁹జలములలో ప్రకాశిస్తాడు. అతని వలన ఆవిర్భవించే ప్రాణులు, తమ సంతతితో ¹⁰పునర్జన్మిస్తాయి.

9 Clothed in lightning, the upright child of the waters has climbed into the lap of the waters as they lie down. The golden-hued young women¹¹ flow around him, bearing with them his supreme energy.

9.వంగి వున్న జలముల వొడిలో, మెరుపులను ధరించి, జలము యొక్క పుత్రుడు విశ్రమించును. అతని అనంతమైన శక్తిని పొంది, బంగారు వన్నె గల యువతులు ¹¹అతనిని ఆవరిస్తారు.

10 Golden is his form, like gold to look upon; and gold in colour is this child of the waters. Seated away from his golden womb,¹² the givers of gold give him food.

10. జలము యొక్క పుత్రుని రూపము స్వర్ణము; అతని ప్రకాశము బంగారము వలె ఉండునది; అతని వర్ణము బంగారము వంటిది. అతని బంగారు గర్భము ¹²నుండి దూరంగా కూర్చొని బంగారము ఇచ్చేవారు ఆహారాన్ని అందిస్తారు.

11 His face and the lovely secret name of the child of the waters grow when the young women¹³ kindle him thus. Golden-hued butter is his food.

11. అతని ముఖము, జలము యొక్క పుత్రుని రహస్య నామము, వనితలు¹³ అతనిని రగల్చగా, ప్రకాశించును. బంగారు వర్ణముగల నెయ్య అతని ఆహారము.

12 To him, the closest friend among many,¹⁴ we would offer worship with sacrifices, obeisance, and oblations. I rub his back;¹⁵ I bring him shavings; I give him food; I praise him with verses.

12.అనేక భక్తులలో ఒకరైన మేము¹⁴ అతనికి మా భక్తిని యజ్ఞములతో, నమస్కారములతో, ఆహుతులతో చూపిస్తాము. అతని వెన్నును¹⁵ తాకుతాను; అతనికి ఆహారాన్ని అందిస్తాను. ఈ ఋక్కులతో అతనిని పొగుడుతాను.

13 Being a bull, he engendered that embryo in the females ;¹⁶ being a child, he sucks them, and they lick him. The child of the waters, whose colour never fades, seems to enter the body of another here.¹⁷

13.వృషభము కావున వనితల గర్భధారణకు కారకుడు; ¹⁶బిడ్డ వలె వారి చనుబాలను చీకును; వారు అతనిని నాలుకతో నాకెదరు. తన వర్ణమును ఎన్నటికీ కోల్పోని జలము యొక్క పుత్రుడు వేరొకరి శరీరంలోకి ప్రవేశించును. ¹⁷

14 He shines for ever, with undarkened flames, remaining in this highest place. The young waters, bringing butter as food to their child, themselves enfold him with robes.

14. అతడు ఉన్నతమైన ప్రదేశంలో నుండి, ఎన్నటికీ ఆరిపోని శిఖలతో ప్రకాశిస్తాడు. జలములు అతనిని వస్త్రములతో ఆవరించి తమ పుత్రునికి నెయ్య తెచ్చదరు.

15 O Agni, I have given a good dwelling-place to the people ; I have given a good hymn to the generous patron. All this is blessed, that the gods love. Let us speak great words as men of power in the sacrificial gathering.

15. అగ్నీ! నేను ప్రజలకు మంచి నివాసమును ఇచ్చేను; నా యజమానులకు ఒక చక్కటి ఋక్కును ఇచ్చేను. దేవతలు మెచ్చే ఇదంతా వారిచే ఆశీర్వదింపబడినది. ఈ యజ్ఞ వాటికలో శక్తివంతమైన పురుషులుగా మనము ఉన్నతమైన వాక్కును పలికెదము .

NOTES

వివరణ

1. Either he will make them beautiful, or he will reward them.

1. అతడు వారిని అందముగా తీర్చి దిద్దును లేదా వారికి సిరులనిచ్చును.

2. As a form of Agni, the child of the waters is an Asura, a high divinity.

2. అగ్ని యొక్క మరో రూపమైన జలము యొక్క పుత్రుడు, మిక్కిలి శక్తివంతమైన అసురుడు.

3. That is, the ocean.

3.సాగరము

4. The three mothers of Agni, the waters of the three worlds.

4. త్రిలోకముల జలములు అగ్ని యొక్క మూడు మాతృకలు

5. Soma or butter.

5. సోమము లేదా నెయ్య

6. The waters are primaparas or primagravitas, as the child of the waters is their first child; they themselves are first-born from Brahma, says Sayana.

6. మొదటి ప్రసవము అయిన జలములు యొక్క జ్వేష్ఠ పుత్రుడు; అవి బ్రహ్మ యొక్క మొదటి సంతానము అని సాయనుడు వ్యాఖ్యానించెను.

7. Agni is often depicted as a horse, who is in turn identified with the sun; the micro- macrocosmic parallel is enriched by Agni’s simultaneous terrestrial and celestial forms, and those of the waters (‘here’). Moreover, the sun, like the child of the waters, is born in the waters.

7.అగ్నిని అనేక సార్లు సూర్యునితో పోల్చబడే అశ్వముతో పోల్చిరి. ఇహపరములు అగ్ని యొక్క పారమార్థిక, ప్రాపంచిక రూపములు మరియు జలముల వలన ఉన్నతమైనవి. జలము యొక్క పుత్రుని వలె సూర్యుడు జలము నుండి జన్మించెను.

8. The sacrificer asks to be protected by Agni, who is safe even when among enemies who do not control fire and so do not fire their bricks, or who (as the sun) is safe from his enemies when he is in his own ‘natural’ citadels not made of baked bricks, i.e. the clouds.

8. యజ్ఞ యజమాని, అగ్నిని నియంత్రించలేక ఇటుకలను కాల్చలేని శత్రువుల మధ్యన క్షేమముగా నుండే అగ్నిని రక్షింపమని కోరును. లేదా ఇటుకలతో (మేఘములతో) నిర్మింపబడిన తన కోటలో క్షేమముగా నుండే సూర్యుడు సూచితము.

9. Here the Child of the Waters is a god (deva), not an Asura.

9. ఇక్కడ జలము యొక్క పుత్రుడు దేవత; అసురుడు కాడు.

10. Other fires on earth are regarded as branches of Agni, who also appears in plants; on another level, Agni causes all creatures and plants to be reborn.

10.భూలోకంలో నుండే అగ్నులు అగ్ని, ఓషథుల యందు కూడా ఉండే దేవత యొక్క మారు రూపాలు; అగ్ని అన్ని ప్రాణుల పునర్జన్మమునకు కారకుడు.

11. The waters of heaven or earth.

11. ఇహ పర లోకములలో నుండే జలములు

12. The construction is loose, and may imply either that it is Agni who is seated away from his golden womb (cf. 10.121.1) or that the sacrificers are seated around him.

12. తన బంగారు ప్రకాశము నుండి దూరంగా నుండే అగ్ని లేదా యజ్ఞ పురోహితులు అగ్ని చుట్టూ ఆశీనులయిరని సూచితము.

13. Here the young women are the ten fingers, not the waters. The fingers kindle the earthly fire, that grows in the waters (the clouds) secretly and then is fed with butter at the sacrifice.

13. ఇక్కడ యువతులు పది వేళ్ళు; జలములు కాదు. వేళ్ళు అగ్నిని రగిలించగా, అది జలములో (మేఘములు) రహస్యముగా వృద్ధినొందగా, యజ్ఞములో నెయ్యతో ఆహుతులు అందించబడునది.

14. Literally, the lowest, that is the most intimate friend of men among the many gods, and therefore enjoying intimate services as described in the rest of this verse.

14. కనిష్టమైనది; తక్కిన దేవతల కొన్న మానవులకు ప్రీతి పాత్రుడు; తక్కిన పాదాలలో చెప్పబడినట్లు ప్రీతికరమైన సేవలు పొందేవాడు.

15. That is, the re-altar. Cf. 1.164.1 for the re-altar as the back of fire.

15. అగ్ని యొక్క వెన్ను అయిన యజ్ఞ కుండలి

16. The child of the waters engenders himself. He is father and son, pervading a body that belongs to someone who merely seems to be other. For the use of bull/calf imagery to express this paradox, cf. 7.101, the hymn to Parjanya. The father becomes an embryo, the middle form of Agni, the lightning that sucks the waters in the clouds as if they were cows; then they lick him as a cow licks a calf.

16. జలము యొక్క పుత్రుడు తనను తానే సృష్టించుకొనెను. అతడు ఇతరునిగా భావించబడే మరొక దేహాన్ని తండ్రి మరియు పుత్రునిగా ధరించెను. వృషభము లేదా దూడను గూర్చి పర్జన్యమునకు సంబంధించిన ఋక్కు (7.101) కలదు. తండ్రి అగ్నికి మారు రూపమైన గోవుల వంటి మేఘముల నుండి జలము గ్రహించే మెరుపు పిండముగా మారెను. పిదప అతనిని ఆవు దూడను నాకినట్లు నాకెదరు.

17. That is, on earth. This is an explicit statement of the identity of the Child of the Waters with Agni as the sacrificial fire: the former enters the body of the latter.

17. భూలోకము; ఇక్కడ జలము యొక్క పుత్రుడు అస్తిత్వము యజ్ఞ వాటికలోని అగ్ని అని చెప్పబడినది. అనగా మొదటిది రెండవదానిని ఆవహించెను.

Wendy Doniger Rig Veda Birth Of Fire

Table Of Contents

CREATION
CREATION - II
Death
Death - 2
Death - 3
Death - 4
Death - 5
Agastya - Lopamudra
Boy - Chariot
Departing Spirit
Lament of a Bard
Song of Yagna Hota
In Praise of Generosity
Faith
Riddle
Horse Sacrifice
Horse Sacrifice 2
Goodbye to Horse
Fire
Fire And Gods

సృష్టి
సృష్టి -- II
మృత్యువు
మృత్యువు -2
మృత్యువు -3
మృత్యువు -4
మృత్యువు -5
అగస్త్య - లోపాముద్ర
బాలుడు - రథము
ఆత్మ నివర్తన
వృద్ధ గాయకుని ఆత్మ నివేదన
యజ్ఞ హోత పాట
దాన గుణ విశిష్టత
భక్తి శ్రద్ధలు
ఒక చిక్కుముడి
ఆశ్వాన్ని బలి చేయుట
అశ్వ బలి
అశ్వ మునకు వీడ్కోలు
అగ్ని
మరియు దేవతలు

5.2   The Birth of Agni

5.2   అగ్ని యొక్క జననము

The hymn begins with obscure references to unknown myths, the gist of which seems to be that Agni has vanished. The sacrificial fire or the domestic fire has suddenly been extinguished.

ఈ ఋక్కు అనేక ఊహాగానాలతో మొదలవుతుంది. వాటి అంతరార్థం అగ్ని మాయమయింది. యజ్ఞాగ్ని, ఇంటిలో వాడే అగ్ని అంతరించింది.

This crisis is then generalized into a vague danger from which Agni is implored to rescue the worshipper, as well as specific dangers such as emotional conflict between parents and children (centring upon the vanishing mother) and the theological problem of the vanishing or otiose god (identified with Varuna in v. 8).

ఆ క్లిష్ట పరిస్థితినుండి రక్షించమని ద్రష్ట అగ్ని దేవుని వేడుకుంటూ, అంతర్లీనంగా తల్లి విడవగా మిగిలిన తండ్రి, కొడుకుల మధ్య నుండే బంధము లాగ అగ్ని యొక్క అంతర్ధానము వివరించబడినది.

The appearance of Agni in the first place is the occasion for speculation on the mystery of creation ex nihilo, the kindling of the spark of fire out of thin air (cf. 1.164), and the ‘setting fire’ of Agni (vv. 5-6) becomes a metaphor for the release of the worshipper from constricting anguish.

అగ్ని యొక్క మొదటి జన్మ వాయువు నుంచి కలిగినట్లు చెప్పబడినది (1.164). అగ్నిని వెలిగించుట అనగా ద్రష్టని బంధ విముక్తుని చేయుట.

Indian tradition supplies a specific story to account for the vanishing of Agni in the early verses of this hymn.¹

వీటిని వివరించుటకు ఒక కథ చెప్పబడినది. ¹

The priest (who also served as a charioteer – even as Agni is the ‘conveyor’ of the oblation) of a certain king quarrelled with him over the murder of a male child.

ఒక బ్రాహ్మణుడు, ఒక రాజుకి రథికుడుగా నుంటూ, హతుడైన రాజు పుత్రుని గురించి రాజుతో వివాదము పడెను.

Feeling himself falsely accused, the priest left the kingdom in anger, and with him the heat of all the fires in the kingdom went out.²

బ్రాహ్మణుడు తనను అకారణంగా నిందించాడని, కోపముతో అగ్నిని తీసికొని రాజ్యము వీడెను. ²

The priest was finally called back, and on his return he declared that the king’s wife had concealed the heat of the fire.

చివరకు బ్రాహ్మణుడు తిరిగి వచ్చి రాణి అగ్ని యొక్క ఉష్ణాన్ని దాచి పెట్టినదని నిందించెను.

When the priest swore an oath of truth, the fire reappeared and burnt the queen.

బ్రాహ్మణుడు సత్య ప్రమాణము చేయగా, అగ్ని ఉద్భవించి రాణిని దహించెను.

This story, as obscure in its own way as the hymn it purports to gloss, and most probably a late afterthought, does at least indicate some ways in which the imagery of the birth of a concealed child and the kindling of an extinguished sacrificial fire are intertwined in the hymn.

ఈ ఋక్కులో బిడ్డ జననము, యజ్ఞము యొక్క అగ్నిని వెలిగించుటతో పోల్చబడెను.

1 The young mother secretly keeps the boy tightly swathed and does not give him to the father.³ The people no longer see before them his altered face, hidden by the charioteer.⁴

1.యౌవనవతి యైన తల్లి తన బిడ్డను రహస్యంగా దాచి పెట్టి, తండ్రికి³ ఈయకుండెను. రథికునితో గ్రహణము అవుట వలన ప్రజలు వాని ముఖాన్ని చూడలేక పోయిరి. ⁴

2 Who is the boy that you are carrying, young woman? The chief queen, not the stepmother, gave him birth, for the embryo grew for many autumns. I saw him born when his mother bore him.⁵

2.నీవు పట్టుకొన్న బిడ్డ ఎవరు యువతీ? సవితి కాదు, మహా రాణి ఆ బిడ్డకు జన్మనిచ్చెను. దానికి ముందు అనేక సంవత్సరాలు పిండము ఆమె గర్భంలో పెరిగింది. ఆమె ప్రసవిస్తుండగా నేను చూసేను. ⁵

3 I saw him with his golden teeth and pure colour, testing his weapons far from his field, and I gave him the ambrosia that sets one free. What can those who have no Indra, no hymns, do to me?⁶

3.బంగారు దంతములతో యున్న వానిని తన ఆయుధములను ప్రయోగిస్తూండగా నేను చూసేను. నేను వానికి అమృతమును ఇచ్చేను. ఎవరికైతే ఇంద్రుడు లేడో, ఋక్కులు లేవో, వారు నన్నేమి చేయగలరు?⁶

4 I saw him moving far away from his field, and his fine herd no longer shining brightly.⁷ They could not grasp him, for he had been born; the young women became grey with age.⁸

4. నేను వానిని తన శిఖలతో దూరంగా వెళ్ళుట చూసేను. వాని శిఖలు తేజము లేక యుండెను. ⁷ వారు వానిని పట్టుకొన లేక పోయిరి. యువతి వృద్ధాప్యము సమీపించెను. ⁸

5 Who are they⁹ who separate my young man from the cows? They have never had a cowherd, not even a stranger.¹⁰ Let those who have seized him set him free. The man of foresight should drive the cattle back to us.

5. యువకుని గోవులనుండి దూరం చేసిన వారెవరు⁹? వారికి గోపాలుడు గాని, అపరిచుతుడు గాని లేరు¹⁰ . ఎవరైతే వానిని బంధించేరో వానిని విడచిపెట్టు గాక. వివేకము గలవాడు గోవులను మా వద్దకు చేర్చవలెను.

6 The enemy powers¹¹ have hidden among mortals¹² the one who is the king of dwellings,¹³ himself the dwelling-place of men. Let the magic formulas of Atri¹⁴ set him free; let those who revile be themselves reviled.

6.ఎవరైతే గృహములకు రాజో¹³, మనుష్యులకు గృహమో, వానిని శత్రువులు¹¹ మనుష్యులలో దాచి పెట్టేరు¹² . అత్రి¹⁴ యొక్క ఇంద్రజాలం అతనిని విడిపించు గాక. ఎవరైతే నిందుస్తున్నారో, వారు నిందింపబడు గాక.

7 When Sunahsepha was bound for a thousand,¹⁵ you set him free from the stake, for he sacrificed with fervour. In the same way, Agni, set us free from our bonds when you have settled down here, O wise priest of the oblation.

7.శునఃసేఫనుండు సహస్రమునకై ¹⁵బంధింపబడగా నువ్వు వానిని రక్షించేవు. ఎందుకంటే అతడు దేహ త్యాగానికి సిద్ధ పడ్డాడు. అదేవిధంగా అగ్నీ, హవిస్సులు అందించ గల వివేక బ్రాహ్మణుడా, ఇక్కడ స్థాపితమై మమ్ములను సంసార బంధముల నుండి విడిపించుము.

8 For when you grew angry you went away from me; the guardian of the laws¹⁶ told me this. Indra discovered you, for he knows; he taught me, and so I have come, Agni.

8.నీవు కోపగించి నా నుండి వేరు అయ్యావు. చట్టాలను¹⁶ సంరక్షించేవాడు నాకు చెప్పేడు. జ్ఞాని యైన ఇంద్రుడు నిన్ను కనుగున్నాడు. అతడు నాకు నేర్పేడు గనుక నేను వచ్చేను, అగ్నీ

9 Agni shines forth with a high light; by his power he makes all things manifest. He overpowers the godless forces of evil magic; he sharpens his two horns to gore¹⁷ the demons.

9.అగ్ని ప్రజ్వలించి తేజో మయుడయ్యెను. దాని శక్తులతో అన్ని వస్తువులను సృష్టించ గలదు. నాస్తికుల దుష్ట మాయాజాలాన్ని అతడు త్రిప్పి కొట్ట గలడు. అతడు తన రెండు కొమ్ములను సాన పెట్టి అసురులను బాధింపగలడు¹⁷.

10 Let Agni’s bellowings reach to heaven as piercing weapons to destroy the demons. His angry glare breaks forth in ecstasy of Soma. The obstacles of the godless cannot hold him back.

10.అగ్ని యొక్క శిఖలు స్వర్గాన్ని చేరి శూలాయుధాల వలె అసురులను సంహరించుగాక. వాని కోపిష్టి చూపు సోమ రసము యొక్క నిషాతో ప్రసరించెను. నాస్తికులు కలిగించే అవరోధాలు దానిని నిరోధించలేవు.

11 Inspired with poetry I have fashioned this hymn of praise for you whose very nature is power, as the skilled artist fashions a chariot. If you receive it with pleasure, Agni, let us win waters and sunlight with it.

11. ఒక వడ్రంగి రథమును నిర్మించునట్లు, నేను అత్యంత శక్తిమంతుడవైన నిన్ను పొగుడుతూ నీ గురించి ఈ కవిత చెప్పేను. నీవు సంతోషిస్తే మేము జలము మరియు సూర్య కాంతి పొందెదము గాక.

12 ‘The bull with the powerful neck, increasing in size and strength, will drive together the possessions of the enemy without opposition.’ This is what the immortals said to Agni. Let him grant shelter to the man who spreads the sacred grass; let him grant shelter to the man who offers oblation.

12. దేవతలు అగ్నికి ఇలా చెప్పేరు: "మిక్కిలి బలవంతమైన, ప్రవర్థమానమైన వృషభము శత్రువులను చెల్లా చెదురు చెయ్యగలదు". దర్భలను పరిచే వానికి ఆశ్రయము ఇచ్చు గాక. ఆహుతులు ఇచ్చే వానికి ఆశ్రయము ఇచ్చు గాక.

NOTES

వివరణ

1. Cf. 10.51 and 10.124.

1. 10.51 మరియు 10.124

2. In the same way, all fires die out when Siva is wrongly accused and departs from the Fine Forests.

2.ఇదేవిధంగా శివుడు తప్పుగా నిందింపబడగా అన్ని అగ్నులు మాయమయ్యెను.

3. In the sacrificial simile, the lower fire-stick is the mother, that holds back the fire (the child) from the father (the upper stick, or the sacrifice!). On the human or anthropomorphic level, the verse describes a common familial conflict.

3.యజ్ఞ రీతిలో, క్రింద నుండే కట్టె తల్లి, అగ్నిని తండ్రి నుండి బిడ్డను ఉపసంహరించునది మీద నుండే కట్టె. మనుష్యలోకంలో సంసారంలో కలిగే ఒడుదొడుకులు సూచితము.

4. In terms of the traditional gloss (the tale of the king and the priest), the charioteer who hides the fire is the priest ; as a cosmic metaphor, the charioteer is the sun’s charioteer, or the god Agni himself, and the meaning is that the sacrificial fire is reabsorbed into its celestial form.

4.సనాతనముగా చెప్పబడిన కథ ప్రకారము, అగ్నిని దాచి పెట్టిన రథికుడు హోత. పారమార్థికంలో రథికుడు సూర్యుని రథికుడు, లేదా అగ్ని. అంటే యజ్ఞాగ్ని పారమార్థిక స్వరూపంలో లీనమవును.

5. This verse plays upon the concept of the two mothers of Agni, who is elsewhere explicitly referred to as ‘having two mothers’ (3.31.2). The first is the official queen who bore him; the second is the despised queen or stepmother, the young woman mentioned in v. i, who carries the child away; she is the one whom the priest accuses of concealing the fire.

5. అగ్నికి రెండు తల్లులున్నట్లు మరొక చోట చెప్పబడెను (3.31.2). మొదటి తల్లి రాణి కాగా, రెండవది ద్వేషింపబడే రాణి లేదా బిడ్డను దొంగిలించి పారిపోయిన సవితి. ఆ సవితినే ద్రష్ట అగ్నిని దాచి పెట్టినదని నిందించేడు.

6. The poet argues that since he has performed the pious act of offering the oblation, and has had a vision of Agni, he is protected. Cf. 8.48.3.

6. ద్రష్ట దృష్టిలో ఆహుతులు ఇవ్వడమనే పవిత్ర కార్యాన్ని చేయడం వలన మరియు అగ్ని గూర్చి విచారణ చేయుట వలను, తను రక్షింపబడునని చెప్పుట.

7. The herd is the mass of flames, and the priest is the herder who has left them. Cf. the cow who has left her calf and the herd, 1.164.17.

7. ఆవుల మంద శిఖలకు సూచితము. వాటిని విడిచి పెట్టిన పురోహితుడు గోపాలుడు. ఆవు తన దూడను, మందను వదిలి వెళ్ళుట 1.164.17

8. The most likely interpretation of this verse is that ‘they’ are the flames that cannot hold on to the vanishing Agni and therefore become grey ashes.

8. శిఖలు అంతర్థాన మవుతున్న అగ్నిని పట్టుకొన లేక బూడిదగా మారుట

9. ‘They’ in the first phrase seems to refer to men who take the young man (Agni) away from the cows (the flames, his mothers) ; in the second phrase, ‘they’ are the flames that lack even a foreign priest (the priest in exile).

9. యువకుడిని (అగ్ని), గోవుల(శిఖలు లేదా తల్లులు) నుండి దూరం చేసేవారు; మరొక చోట శిఖలు కనీసము విదేశీ పురోహితుడు (రాజ్యము వీడిన బ్రాహ్మణుడు) లేకుండుట

10. The departed priest.

10. నిష్క్రమించిన బ్రాహ్మణుడు.

11. The men who stole the fire, or the demons who threaten the worshipper.

11. అగ్నిని అపహరించినవారు లేదా యజ్ఞ యజమానిని బెదిరించే అసురులు.

12. Priests, who are the mortal guardians of Agni.

12. అగ్నిని కాపాడే పురోహితులు.

13. Agni, the domestic hearth.

13. గృహములో వాడే అగ్ని

14. A Vedic priest.

14. వేద పండితుడు.

15.A reference to the myth in which Sunahsepha was to be sacrificed in place of a thousand cattle but was rescued by a priest (a form of Agni). Cf. the scapegoat for the corpse-(10.16.4) and for the horse (1.162.2-4).

15. శునఃసేఫనుడు వెయ్యి గోవులకు బదులు బలి చెయ్యబడుతుండగా ఒక పురోహితుడు (అగ్ని యొక్క మరొక స్వరూపము) వానిని రక్షించెను (10.16.4, 1.162.2-4)

16.Varuna, when angered, abandons his devotee (7.86); he is the otiose god, who betrays Agni (10.124).

16. వరుణుడు కోపగించి భక్తుని విడుచుట

17. Agni appears as a bull, in this and the next verse, as well as in v. 12. The demons, human enemies of the Aryans, rival priests, and godless people are all lumped together as suitable victims for the wrath of Agni in vv. 6-10.

17. అగ్ని వృషభముతో పోల్చబడెను. అసురులు, ఆర్యుల మానవ శత్రువులు, శత్రు పక్షాన నున్న పురోహితులు, మరియు నాస్తికలు వీరందరూ అగ్నిచే బాధింప బడెదరు గాక.

Wendy Doniger Rig Veda Fire And Gods

Table Of Contents

CREATION
CREATION - II
Death
Death - 2
Death - 3
Death - 4
Death - 5
Agastya - Lopamudra
Boy - Chariot
Departing Spirit
Lament of a Bard
Song of Yagna Hota
In Praise of Generosity
Faith
Riddle
Horse Sacrifice
Horse Sacrifice 2
Goodbye to Horse
Fire And Gods

సృష్టి
సృష్టి -- II
మృత్యువు
మృత్యువు -2
మృత్యువు -3
మృత్యువు -4
మృత్యువు -5
అగస్త్య - లోపాముద్ర
బాలుడు - రథము
ఆత్మ నివర్తన
వృద్ధ గాయకుని ఆత్మ నివేదన
యజ్ఞ హోత పాట
దాన గుణ విశిష్టత
భక్తి శ్రద్ధలు
ఒక చిక్కుముడి
ఆశ్వాన్ని బలి చేయుట
అశ్వ బలి
అశ్వ మునకు వీడ్కోలు
అగ్ని మరియు దేవతలు

1.26   Agni and the Gods

This hymn emphasizes the close symbiosis between the sacrificer and Agni, on the one hand, and the sacrificer and the gods, on the other.

ఈ ఋక్కు అగ్ని మరియు యజ్ఞ యజమాని లేదా దేవతలు మరియు యజ్ఞ యజమాని మధ్యఉండే సామరస్యాన్ని తెలుపుతుంది.

Agni is asked to intercede as a father would sacrifice for his son, implying a cooperation among worshippers as well as between worshippers and gods.

అగ్ని దేవతను ఒక తండ్రి తన సంతతికై ఎలా త్యాగం చేస్తాడో అలాగ ఉండమని ప్రార్థిస్తూ, భక్తులు తమలోనూ మరియు దేవతలతోనూ సామరస్యంగా ఉండాలని కోరడమైనది.

When Agni is pleased, the sacrificer has a ‘good fire’, and when the sacrificer has a good fire, the gods have a good fire (i.e. they rejoice in a good sacrifice), and so they become generous.

అగ్ని దేవత ఆనందిస్తే అగ్ని ప్రజ్వలిస్తుంది. అప్పుడు దేవతలు సంతసించి, కోరినవి ప్రసాదిస్తారు.

The mortal praises Agni and hopes that he will praise (i.e. speak on behalf of) the mortal in turn, even as the mortal praises the gods and hopes that they will praise (i.e. approve of) him (v. 9).

యజమాని అగ్ని దేవతను ప్రార్థిస్తూ, అగ్ని తన విన్నపాలను దేవతలకు నివేదించగలదని భావిస్తాడు. అనగా యజమాని దేవతల కటాక్షమునకై పరోక్షంగా ప్రార్థించినట్లుగా.

1 Now get dressed in your robes,¹ lord of powers and master of the sacrificial food, and offer this sacrifice for us.

1. శక్తిమంతుడా, యజ్ఞ ప్రసాదమునకు అధిపతి, లేచి నీ వస్త్రాలను¹ ధరించి మా యజ్ఞమునకు రమ్ము

2 Young Agni, take your place as our favourite priest with inspirations and shining speech.

2. బాల్యములో నుండే అగ్ని, మా ప్రీతిపాత్రమైన పురోహితుడా, ఈ ఆశనమును అధిరోహించి నీ ఉత్తేజపరిచే నీ వాక్కును వినిపించు

3 The father sacrifices for his son, the comrade for his comrade, the favourite friend for his friend.²

3. తండ్రి తనయుని కొరకై, మిత్రుడు మిత్రుని కొరకై త్యాగం చేస్తారు ²

4 May Varuna, Mitra and Aryaman, proud of their powers, sit upon our sacred grass, as upon Manu’s.³

4. తమ శక్తులతో గర్వించే వరుణుడు, సూర్యుడు , ఆర్యమన్ దర్భలపై ఆశీనులయ్యెదరు గాక; అట్లాగే మనువు ³

5 You who were the first to invoke, rejoice in our friendship and hear only these songs.

5. నీవు మాచే మొట్టమొదట ఉధ్ఘాటించబడగా, మన మైత్రితో సంతసించి, ఈ పాటలను ఆలకించు

6 When we offer sacrifice to this god or that god, in the full line of order, it is to you alone that the oblation is offered.

6.మేము దేవతలకు ఆహుతులు ఇవ్వగా, అవి మొదట నీకే చెందుతాయి.

7 Let him be a beloved lord of tribes for us, a favourite, kindly invoker; let us have a good fire and be beloved.

7. అతడు మా కులానికి అనుకూలుడైన, మాకు ప్రీతి పాత్రుడైన, మాచే ప్రార్థింపబడిన దేవత అగు గాక; మాకు ప్రజ్వలించే అగ్నిగా అయి మమ్మలను అనుగ్రహించు

8 For when the gods have a good fire, they bring us what we wish for. Let us pray with a good fire.

8.ఎందుకంటే దేవతలు ప్రజ్వలించే అగ్ని వలన ప్రసన్నులై మా కోరికలను తీరుస్తారు.

9 So let praises flow back and forth between the two, between us who are mortals and you, the immortal.⁴

9. కాబట్టి మానవులమైన మాకు, దేవతవైన నీకు మధ్య చక్కటి సంభాషణ నుండు గాక ⁴

10 Agni, young spawn of strength, with all the fires take pleasure in this sacrifice and in this speech.

10.అగ్ని నీ శక్తిమంతమైన శిఖలతో మా యజ్ఞాన్ని, వాక్కును ప్రీతితో స్వీకరించు.

NOTES

వివరణ

1. When Agni becomes the priest, his robes are both the flames and the prayers.

1.అగ్ని పురోహితుడిగా నుంటే, దాని శిఖలు మరియు ప్రార్థనలు వస్త్రాలుగా నుండేవి

2. Many gods are asked to behave like friends or fathers ; here, it is also suggested that one person might sacrifice on behalf of another, and Agni is asked to do this on behalf of the worshipper.

2. తరచుగా దేవతలు తండ్రులుగా లేదా మిత్రులుగా భావింపబడతారు. ఇక్కడ ఒకడు మరియొకనికై యజ్ఞము నిర్వహించునట్లు, అగ్నిని యజ్ఞ యజమానికి బదులుగా కోరడమైనది.

3. A reference to the primeval sacrifice offered by Manu, ancestor of mankind.

3.ప్రజాపతి యైన మనువుకు మొదటి యజ్ఞము సూచితము

4. The verse, which is elliptic, implies both that Agni and the worshipper should enjoy a mutuality of praise and that, through that link, the other gods and the worshippers should enjoy such a mutuality.

4. అగ్నితో సత్సంబంధాలు కలిగియుంటే, తక్కిన దేవతలతో కూడా భక్తులకు సత్సంబంధాలు ఉంటాయనే విషయాన్ని తెలియజేయడమైనది.

Illusion and Delusion: Anyathakhyati

Anyathakhyati

Anyathakhyati (anyatha means "the other") or misapprehension is the theory of nyaya-vaisesika school systematized by Sage Gautama in his nyaya sutras.

When one sees a shell and mistakes it for silver, according to Gautama, it is not because of non-apprehension, but because of misapprehension. The shine of the shell is mapped in his chitta with the "silverness" of silver, which is a real object he has seen earlier.

The eye sees the shell that is clearly in the front, but the memory somehow interferes with the visual percept, resulting in the cognition that what is in front is silver. The justification given is that the attributes of shell such as shine and gleam rise up in the memory in the form of silver. Since one can only perceive what is in front with an indriya, but not the memory, one is under the illusion that what is in front is real silver.

The assumption is one has seen real silver elsewhere in the past. But what is in front is not real. To generalize this: when what is perceived by an indriya reminds one of a past encounter with a real thing, because of their shared attributes, then one could be under an illusion. In other words, one must have seen the real thing (silver) to be reminded. So in a general situation, one needs extra-sensory input or omniscience to remove every misapprehension. Also there is the implicit assumption that the indriya is free of defects which is not always the case.

A neural net, in the modern context, is trained to recognize patterns before it can be put to any good use in a predictive mode. In this regard, the AI could be trained with bright pictures of metallic things. In a predictive mode, when presented with an image of a shell, the AI can output several metals with various probabilities. The answer with the highest probability will be chosen.

If the AI doesn't have a prediction then it is non-apprehension. Since we have programmed AI to provide an answer and no-answer is not acceptable, its outcome is misapprehension because shell is not metallic or part of the training set.

For the naiyayikas, truth results in useful activity (arthakriyakaritva) and cognition is deemed erroneous when it proves inexpedient in practice. So if one reaches for silver and finds shell, the illusion is falsified by subsequent experience such as trying to make an ornament out of it.

Explanation of Illusions and Delusions

Introduction

Every philosophical tradition grapples with a deceptively simple question: why do we sometimes get reality wrong? In Indian philosophy, this question gave rise to one of the most sophisticated debates in intellectual history. When you see silver gleaming on the ground and reach for it, only to discover it is a piece of shell, something has gone wrong in your cognition. But what exactly went wrong – and where? Is the fault in your perception, your memory, your very consciousness, or in the nature of reality itself?

Khyativada is the collective term for the Indian theories of perceptual error. The word khyati refers to cognition or apprehension, and vada means doctrine or discourse. Together, Khyativada denotes a family of theories concerned with the nature of erroneous perception – what its content is, and what ontological status the illusory object holds. These theories deal specifically with the nature of the object of illusory perception, examining whether error consists in the object itself or in the subject’s act of cognition.

A crucial presupposition underlies all Khyativadas: misperception is not simply a human failure to perceive correctly, but occurs due to peculiar special circumstances – cognitive, metaphysical, or both. Understanding these theories comparatively reveals not just how Indian thinkers explained illusion, but what each school ultimately believed about consciousness, reality, and knowledge.

These are the most well known Khyativadas

1. Akhyati: error as non-apprehension
2. Atmakhyati: the idealist account of error
3. Asatkhyati: error as apprehension of the non-existent
4. Anyathakhyati: error as misapprehension
5. Anirvacaniyakhyati: error as apprehension of the indescribable

Akhyati

Akhyativada was popularized by Prabhakara school of Mimamsa

Imagine you are walking alone in a desert and see something like water at a distance. Since you are very thirsty and also weak, will you run towards it with your feeble legs or conclude it is an illusion or a mirage?

You can substitute a robot in your place like so: Imagine a robot with low battery is looking for a charging station in a desert. At a distance it sees a wavy surface that could be an oasis where a charging station would be available. Will it go toward the what appears to be a oasis but not verified to be true or save its battery charge for an emergency?

Sticking with a human example, Akhyativada analyzes the situtation as follows:

To conclude "this is water" you have 2 gnanas at play.

One is perception: the refraction of sun's rays on hot desert sand giving rise to wavy motion

Second is memory: you have seen water reservoirs, lakes, rivers, etc. with ripples and waves in the past. The play of sun's rays ahead of you, jigs your memory and you retrieve from memory the "waterness" you have experienced earlier.

The gnana about "this" or "light rays" does not contain the gnana of water.

Vice-versa, i.e. the gnana about "water" does not have "light rays" as content.

Therefore, there is non-apprehension. If you choose to act, it is because of superposition of one gnana over the other making you think "this is water", especially when you are very thirsty.

Criticism:

The theory leaves decision to act to the individual faced with an illusion. Unless one has desire, either through past samskaras or when presented with a desirable object, one wouldn't act. If one acts despite being very feeble, it is because the desire to quench the thirst is strong.

Before acting, one has to see the "similarity" with something particular he has known earlier or confirm "non-existence". So non-apprehension, as the theory claims, is not always the case.

The theory assumes that the two gnanas occuring in succession somehow coalesce to give rise to a third gnana resulting in action or inaction.

Other Illusions

The theory assumes that there is no defect in sense organs (indriyas). The defects are causes of obstruction in giving rise to normal effects but not other effects. The example they give to support this claim is "there would be a possibility of a banyan tree sprouting from a defective gunja seed".

Criticism:

When causes are obstructed by a defect to give rise to their normal effects, they acquire the capacity to produce other effects. For example:

• the seeds of bamboo roasted by forest fire produce plantain shoots
• the digestive fire or jatharagni in one who is suffering from a disease called bhasmaka can digest a large quanity of food.

Therefore indriyas can be defective producing erroneous knowledge.

A third example they give is, a jaundiced person sees a conch as yellow because of the disconnect between perception and the gnana about the color of a conch as not yellow or white. Therefore, according to them, all gnanas that are called "doubtful" or "erroneous" are actually valid.

Criticism:

Knowledge has the property of "self-validity". In the case of mirage, an acceptable gnana is "this is probably not water" rather than "water is non-existent".

Criticism:

The theory can't apply to dreams where there is neither perception nor memory.

Criticism:

When someone in delusion or because of diplopia sees two moons, there is no question of a second moon based on memory.

Criticism:

The theory doesn't accept abhava which is negative or counter evidence. Assuming they do, lack of knowledge fails to explain error whether we view knowledge as incomplete or as an entire negation. Most of human knowledge belongs to the former category.

Application

In Gita 4.18:

karmanyakarma yah pashyed akarmani cha karma yah
sa buddhiman manushyeshu sa yuktah kritsna-karma-krit

One who sees akarma (inaction) in karma (action) and karma in akarma is wise. He can be called a yogi. He is the one who has done all karma.

Objection: Isn't it a contradiction? karma can't be akarma and akarma can't be karma.

Sankara: Fools claim action where there is none and vice-versa. [One thinks: "I am the doer. I have done my duty. I will enjoy the fruit of my karma." Sankara says he is mistakenly attributing karma to atma that is in vedanta only a witness. Similarly one who thinks: "I will remain idle. I don't have anxiety. I will live happily" is (in thought) doing karma when in reality his in inaction] Whereas a wise one sees action in inaction, vice-versa. Hence Lord wants us look at the one that has reality. He wants us to attain salvation by recognizing what is real. There is no liberation by pursuing unreal.

Like berries in a pot, there is no support for karma in the form of akarma. vice-versa. Ignorant ones are looking at karma and akarma like water in a mirage or silver in a shell.

Objection: karma is same for all.

Sankara:No. One who is riding on a boat on a river sees the trees on the banks as moving but not stars in the sky. In the same manner one who claims atma (that never does any karma) has done karma and one who thinks "I am not the doer", both are ignorant. The Lord wants to dispel this nescience.

Adi Sankara: The Viswa Guru

 శ్రేయాన్ స్వధర్మో విగుణః పరధర్మాత్స్వనుష్ఠితాత్ |
స్వభావనియతం కర్మ కుర్వన్నాప్నోతి కిల్బిషమ్ ॥ 47

చక్కగా అనుష్ఠించబడిన పరుల ధర్మంకంటే గుణహీనమైనది అయినప్పటికీ స్వధర్మం మేలైనది. స్వభావం చేత నిర్ణయించడిన కర్మ ఆచరిస్తున్నవాడు ఎవడూ పాపం పొందడు.

కొంచెం లోపాలున్నప్పటికీ స్వధర్మం చక్కగా అనుష్ఠించబడిన పరధర్మం కంటె శ్రేయస్కరము. 'స్వభావజమ్' అని వెనుక చెప్పిందే ఇక్కడ స్వభావనియతమంటున్నాడు. స్వభావాన్ని బట్టి నిర్ణయించబడిన కర్మ చేసేవాడు పాపం పొందడు. ఎట్లాగంటే, విషంలో పుట్టిన క్రిమిని విషమేమీ చేయలేనట్లు.

Despite the flaws, it is better to follow one's own dharma rather than another. One who has followed his natural ways will not accrue sin like a microbe within poison can't be affected.

విషంలో పుట్టిన పురుగును విషమేమీ చేయలేనట్లే స్వభావాన్ని బట్టి నిర్ణయించబడిన కర్మను ఆచరించిన వాడు పాపం పొందదు అని చెప్పబడింది. పరధర్మం భయావహమని కూడా. అనాత్మజ్ఞుడు ఎవ్వడూ క్షణం కూడా కర్మ చేయకుండా ఉండలేదు అని కూడా చెప్పబడింది. లేని నాడ

Like a microbe borne in poison is unaffected by it, following one's natural ways will keep him out of sin. One who doesn't have knowledge about atma, will never cease to act.

సహజం కర్మ కొత్తేయ సదోషమపి న త్యజేత్ |
సర్వారమ్భా హి దోషేణ ధూమేనాగ్నిరివావృతాః ॥48

అర్జునా! జన్మతో కలిగిన కర్మను, దానిలో దోషమున్నప్పటికి, వదలరాదు. సర్వకర్మలు పొగచేత నిప్పువలె కప్పబడి ఉన్నాయి.

సహజమంటే తోబుట్టినది. మనకు జన్మతో కలిగిన కర్మ సహజకర్మ. అది త్రిగుణమయం కనుక అందులో దోషముంటుంది. (అది త్రిగుణమయం కావడమే దాని దోషం.) దానిలో దోషమున్నప్పటికీ దానిని విడువరాదు. ఆరంభించబడేవి ఆరంభాలు. సర్వారంభాలు అంటే సమస్తకర్మలు అని ఈ సందర్భంలో అర్థం చెప్పుకోవాలి. ఈ కర్మలన్నీ, స్వధర్మం కాని పరధర్మం కాని, త్రిగుణాత్మకమైనవి. త్రిగుణాత్మకమైనవి కనుక అవి పొగచేత నిప్పువలె దోషంచేత కప్పబడి ఉన్నాయి.

Natural means that it is coborn at the time of birth. Because it is made of the three gunas: sattva, rajas, tamas it will be flawed. Despite the flaws, one should not give up what is one's own nature. Regardless if one follows his nature or something else, the karma has the three gunas. Like smoke envelops fire, they are covered by flaws.

(నిప్పును ప్రకాశింపనీయకుండా పొగ ఆవరించినట్లు సమస్తకర్మలను, అవి స్వధర్మరూపమైనవైనా పరధర్మరూపమైనవైనా, గుణదోషం ఆవరించి ఉంటుంది. కనుక దోషంలేని కర్మ ఉండడం ఆసంభవం). స్వధర్మమనే సహజకర్మను (దోషమున్నదని) పరిత్యజించి పరధర్మమనుష్టించినప్పటికీ దోషం వదలదు. పైగా పరధర్మం భయావహం కూడాను. అజ్ఞానికి కర్మను నిశ్శేషంగా త్యజించడం శక్యం కాదు. కనుక త్యజించరాదు అని అర్ధం.

Even if one rejects one's own dharma because of its flaws and follows another's dharma, the flaws will still be there. Besides, someone else's dharma causes fear. An ignorant one can't give up all karma. Hence it is better not to give up one's own dharma.

ఆక్షేపణ: కర్మను నిశ్శేషంగా త్యజించడం అశక్యం కనుక త్యజించరాదా, లేక సహజకర్మను త్యజించడం దోషం కనుక త్యజించరాదా?

Objection: since it is not possible to give up karma entirely, should one not give up karma? Or is it that giving up what is natural to one is a flaw?

సమాధానం - ఎందుకీ ప్రశ్న?

Sankara: why do you ask?

ఆక్షేపణ - సహజకర్మను నిశ్శేషంగా త్యజించడం అశక్యం కనుక దానిని త్యజించరాదు అంటే నిశ్శేషంగా త్యజించడంలో గుణముంది అని అర్థం.

Objection: since it is impossible to give up one's natural karma entirely hence if you say it should not be given up, it means there is merit in giving it up entirely.

సమాధానం - అది నిజమే. కాని, (మీ మీ సిద్ధాంతాల ప్రకారం) కర్మలను నిశ్శేషంగా త్యాగం చేయడమే సాధ్యం కానపుడు (అది గుణమా దోషమా) అన్న చర్చ ఎందుకు?

Sankara: it's true. Since according to your faith, it is impossible to give up karma entirely, why bring into discussion whether it is good(guna) or bad (flawed)?

మీరెవరు? సాంఖ్యులా? గుణాలు క్షణక్షణమూ మారిపోయేవి అని మీ వాదం.

If you follow Sankhya then you argue gunas change every instant.

మీరెవరు? బౌద్ధులా? ప్రతిక్షణము నశించే పంచస్కంధాల (రూపము, వేదన, విజ్ఞానము, సంజ్ఞ, సంస్కారము ఇవి పంచస్కంధాలు. వీటి ఉనికి క్షణికం, వీటి విషయంలో క్షణికాలు కనుక.) వలె క్రియయే కారకమని (క్రియను కారకానికి తేడా లేదు, వేరొకడు లేదు) అని మీ వాదం.

If you are a boudha, the 5 skandhas (rupa, vedana, vignana, sangya, samskara) have an evanescent existence. You argue effect is the the cause or effect is same as cause.

మీ ఇద్దరి సిద్ధాంతాల ప్రకారం కర్మను నిశ్శేషంగా త్యాగం చేయడమన్న ప్రశ్నే లేదు.

Hence in these two faiths, there is no question of giving up karma entirely.

ఆక్షేపణ - (వైశేషికులు, ప్రపంచంలో సిద్ధాంతాలు ఈ రెండేనా?) మూడవది కూడా వినండి.

Objection: There is a third way called Vaiseshika

[In the Vaisheshika school of Hindu philosophy, Samavaya is one of the six or seven padarthas (categories of being) and is considered the relationship that binds substances to their qualities, actions, or parts to the whole. It is an eternal, inseparable, and imperceptible connection, meaning that the entities involved cannot exist separately without ceasing to be what they are. For example, the color of a rose cannot exist independently of the rose itself, and the spokes of a wheel cannot exist apart from the wheel]

వస్తువు పని చేస్తున్నపుడు అది సక్రియం. పనిమానినపుడు అదే వస్తువు నిష్క్రియం.

When one performs karma there is action. Without karma there is inaction.

మరి ఈ విధంగా పనిమానేసి కర్మను నిశ్శేషంగా త్యాగం చెయ్యవచ్చు గదా?

So by giving up action, isn't it possible to give up karma entirely?

ఈ మా వాదంలో మీరు చెప్పిన సాంఖ్య బౌద్ధ వాదాలలో లేని విశేషముంది. అదేమిటంటే ఇక్కడ వస్తువు నిత్యము మారిపోతూ ఉండడం లేదు.

In this third way, things are not changing constantly.

(క్రియయే కారకం కావడం కూడా లేదు. మరేమి ఉందంటారా? ఉన్న వస్తువులో లేని క్రియ ఒకటి పుడుతున్నది, ఉన్న క్రియ నశించిపోతున్నది. శుద్ధ వస్తువు క్రియాశక్తి కలిగి ఉంటున్నది. అదే కారకం (క్రియయే కారకం కావడం కాదు, కారకమే క్రియాశక్తి కలిగి ఉండడం)

That means effect is not becoming cause. So what is happening? In one, an action that previously didn't exist, is born. Then it dies. A real object has the power of action intrinsically within it. That itself is the cause. This is not like effect becoming cause. It is that the cause itself has the power of action.

ఈ వాదంలో దోషమేముంది?

What is the flaw in this reasoning?

సమాధానం - ఇది అభాగవతమతం కావడమే ఇందులో దోషం. (భగవానునికి సమృతం కాదు కనుక ఇది దోషం.)

Sankara: the flaw is it is not sanctioned by scripture.

అక్షేపణ - తమకెట్లా తెలుసు?

Objection: how do you know?

సమాధానం - భగవానుడన్నాడు కదా? 'నాసతో విద్యతే.. భావః (2.16) వంటి వాక్యాలలో, అసత్తు నుండి సత్తు కలగదు అని. మరి మీరు లేని దానినుండి ఉన్నది రావడం, ఉన్నది లేకుండా పోవడం అనే వాదం చేస్తారు.

Sankara: as Lord Krishna stated, an real thing can't be produced from an ureal thing. You are arguing that from unreal, real is born that later dies.

[ a real thing is eternal without birth or death according to Sankara]

ఆక్షేపణ: భగవానుడికి సమ్మతం కాకపోతే మాత్రమేమి? యుక్తియుక్తంగా ఉంది అనుకుంటే ఆ వాదాన్ని ఒప్పుకోవడంలో తప్పేమిటి?

Objection: what if the Lord doesn't approve of? When it is convincing why don't you accept?

సమాధానం - ఏమిటి తప్పా? వినండి ఇది సర్వప్రమాణాలకు విరుద్ధం కనుక.

Sankara: Do you want to know the flaw? It contradicts all means of verification.

అక్షేపణ - ఎట్లా?

Objection: How?

సమాధానం: ద్వృణుకాది ద్రవ్యం ఉత్పత్తికి పూర్వం అత్యంతము అసత్తు ఎంతమాత్రము - లేనిది. అవి ఉత్పన్నమవుతున్నాయి కొంతకాలం ఉంటున్నాయి. మళ్ళీ ఏ మాత్రము లేకుండా పోతున్నాయి.

Molecules that don't have prior existence are manufactured. They persist for a while and then disappear after some time.

ఈ వాదం ప్రకారం అసత్తు సద్భావం పొందుతున్నది. అభావం భావము భావం అభావము అవుతున్నది.

That means unreal is perceived as real. What is real in the mind is becoming unreal, vice-versa.

అంటే పుడుతున్న అభావం ఉత్పత్తికి పూర్వం కుందేలు కొమ్మువలె అత్యంతము అసత్తు అయి వుండి సమవాయి అసమవాయి నిమిత్త కారణాల వలన పుడుతున్నది. అని అన్నట్లు.

Before the thought is born, like a hare with a horn, even though it is unreal it is born for various extraneous reasons like its relationship with eternal things.

కాని ఈ విధంగా అభావం ఉత్పన్నమవుతుందని కాని కారణాన్ని అపేక్షిస్తుందని గాని అనడానికి వీలు లేదు.

But it is not possible to say an unreal perception is born this way or it has a cause.

ఎందుకంటే కుందేటి కొమ్ము విషయంలో ఇవేవీ మనం చూడడం లేదు. (కుందేటికొమ్ము ఆభావం. అది ఉత్పన్నమవడం కాని దాని ఉత్పత్తికి ఒక కారణం ఉండడం గాని మనం చూడడం లేదు).

Because we are not seeing such things in the case of a hare with a horn which is unreal. But we don't see it being generated nor do we see a cause for it.

ఉత్పత్తి చేయబడుతున్న కుండ మొదలైన వస్తువులు భావరూపంలో ఉంటాయని అభివ్యక్తి మాత్రకారణం చేత ఉత్పన్నమవుతాయని ఒప్పుకోవచ్చు.

It is possible to accept that things like a pot exist in thought and are manifested by someone like a potter.

అంతేకాక, అసత్తు సద్భావము సత్తు అసద్భావము పొందుతుంది అని ఒప్పుకుంటే ఇక ఎవడికీ ప్రమాణ ప్రమేయ వ్యవహారంలో విశ్వాసముండదు.

Not only that, if what is convincing is unreal and unconvincing is real, then no one will have confidence in the means of verification.

సత్తు సత్తేనని అసత్తు అసత్తేనని సమ్మకమేమిటి?

Where is the guarantee that what is real is real and not real is unreal?

అంతేకాదు, ఉత్పన్నమవుతున్నది అని ద్వ్యణుకాది ద్రవ్యానికి తన కారణంతో సత్తాతో సంబంధం చెపుతున్నారు.

Not only that by saying molecules are manufactured you are claiming a relationship with their cause that is real.

ఉత్పత్తికి పూర్వం అసత్తు, తరువాత తన కారణ వ్యాపారం చేత తన కారణమైన పరమాణవులుతోను సత్తాతోను సమవాయ లక్షణమైన సంబంధం కలిగి కారణంతో కలిసిపోయి సత్తు అవుతున్నది.

Before manufacturing they are unreal(don't exist). Later because of their cause and fusion of atoms by becoming eternal, you are saying they become real(exist).

అసత్తుకు సత్తు ఎట్లా కారణం కాగలదో, అసత్తుకు దేనితో గాని సంబంధం ఎట్లా సాధ్యమో వారు (వైశేషికులు) చెప్పవలసి ఉంది.

How unreal can be the cause for real, and how can unreal have a relationship with real, you need to explain.

గొడ్రాలి కొడుకుకు సత్తాతో సంబంధం గాని కారణంగాని ఏ ప్రమాణం చేత గాని కల్పించడం సాధ్యం కాదు.

It is impossible to verify a claim such as "the son of a barren woman" with either the cause or relationship with real.

అక్షేపణ: వైశేషికులు అభావానికి సంబంధం కల్పించడం లేదే! ఉన్న ద్వృణుకారి ద్రవ్యాదులకే తన కారణంతో సమవాయ లక్షణసంబంధం చెపుతారు.

Objection: We are only saying only molecules have eternal relationship with their cause.

సమాధానం: కాదు. సమవాయ సంబంధం కలుగక పూర్వం ఏదీ ఉన్నదని వారు ఒప్పుకోరు.

Sankara: No. Without relationships with eternal things, you don't accept their existence.

కుమ్మరి కర్ర చక్రము వాటి పని ప్రారంభించక పూర్వం కుండ మొదలైన వస్తువుల అస్తిత్వం వైశేషికులు ఒప్పుకోరు.

You don't accept the existence of a pot, before a potter and his wheel.

మట్టియే కుండ మొదలైన వస్తువుల ఆకారం పొందుతుంది. అని కూడా వారు ఒప్పుకోరు.

You don't even accept that mud attains the shapes of pots.

అటువంటప్పుడు పారిశేష్య న్యాయంగా అసత్తుకే సంబంధం చెప్పుకోవలసి ఉంది.

Hence by inference a relationship can only be made with unreal.

ఆక్షేపణ - అసత్తుకైనా సమవాయ లక్షణంమైన సంబంధం విరుద్ధం కాదు గదా?

Objection: for unreal to have relationship with eternal things isn't illogical

సమాధానం - విరుద్ధమే. గొడ్రాలి కొడుకు వంటి విషయంలో ఇటువంటి సంబంధమేదీ మనం చూడం,

Sankara: It is illogical. We don't see in the case of a barren woman's son such a relationship.

రెండూ అభావమే అయినప్పటికీ కుండవంటివాటి విషయంలో మాత్రమే ప్రాగభావానికి తన కారణాలతోటి సంబంధం ఉంటుంది గాని గొడ్రాలి కొడుకు వంటి విషయాలలో ఉండదు అంటారా?

Both are illogical. If you say, whereas in the case of a pot that didn't exist before creation but has a definite end has a cause, but not in the case of a barren woman's son, then listen

మరి ఒక అభావంలో లేని విశేషం మరొక అభావంలో ఏమిటో చెప్పవలసి ఉంది.

You have to clarify what is the speciality of one unconvincing thought from another.

ఒకదాని అభావం, రెంటి అభావం, సర్వాభావం, ప్రాగభావం, ప్రధ్వంసాభావం, ఇతరేతరాభావం, అత్యంతాభావం ఈ లక్షణాలను బట్టి అభావంలో ఎటువంటి విశేషము చూపించడం సాధ్యం కాదు.

It is impossible to find anything special in an unreal thing such as: one that has no beginning but has an end; has no end but has a beginning; and so on.

విశేషమేమీ లేనపుడు ఘటం యొక్క ప్రాగభావం మాత్రమే కుమ్మరి మొదలైన వానిద్వారా ఘటభావం పొందుతుంది.

Without any speciality, a pot that has no beginning but an end manifests because of a potter.

కపాలమనే స్వరంతో సంబంధం కలిగి సర్వవ్యవహార యోగ్యమవుతుంది కూడాను, కాని అదే ఘటం యొక్క ప్రధ్వంసాభావం, అదీ అభావమే అయినప్పటికీ,

And it gets utilized in the real world, even though its non-existence in the end makes it unreal

ఇట్లా కాదు - అని ఈ విధంగా ప్రధ్వంసాది అభావాలకు ఎటువంటి వ్యవహార యోగ్యత ఒప్పుకోకుండా ద్వృణుకాది ద్రవ్యమనే ప్రాగభావానికి మాత్రమే ఉత్పత్తి మొదలైన వ్యవహారార్హతను చెప్పడం అసమంజసం. ఎందుకంటే అత్యంతాభావ ప్రధ్వంసాభావాల వంటిదే ప్రాగభావం కూడాను, అందులో విశేషమేమీ లేదు

Even though the beginninglessness and endness of a pot is clear, saying only molecules that are also beginningless but have an end only get manufactured and find utility is invalid.

[It seems Sankara is asking why do you say only molecules are manufactured, when a pot is also being made? Also connecting the dots, one can say Sankara by referring to molecules is also implying mud used while making a pot. Mud, primarily silicon-dioxide, is considered manufactured from silicon and oxygen atoms. This leads to infinite regress as each of silicon or oxygen is composed of subatomic particles]

అక్షేపణ - ప్రాగభావం భావం కావడం మేం చెప్పలేదే?

Objection: we didn't say things that have no prior existence are real.

సమాధానం - మరయితే మీరు భావమే భావం కావడం చెపుతున్నారన్నమాట, ఘటం ఘటమవుతుందని పటం పటమవుతుందని, అభావం భావం కావడం ఎంత ప్రమాణ విరుద్ధమో ఇదీ అంతే.

Sankara: that means you are saying one reality becomes another, like a pot is a pot or a picture is a picture. It is as unverifiable as unreal becoming real.

సాంఖ్యుల పరిణామవాదం కూడా పూర్వం లేని ధర్మం ఉత్పత్తి కావడము వినాశము రెండూ అంగీకరించడం చేత వైశేషిక వాదం కంటే విశేషమేమీ కాదు.

Sankhya theory of transformation whereby a property that has no prior existence emerges and dies is not much different from yours.

అభివ్యక్తి తిరోభావాలను అంగీకరించినప్పటికి కూడా వాటి విద్యమానత అవిద్యమానతల నిరూపణంలో పూర్వం వలెనే ప్రమాణవిరోధం ఏర్పడుతుంది.

Even though total disappearance is agreed upon, its acceptance can make it unverifiable.

దీనితో, ఉత్పత్తి మొదలైనవి కారణం యొక్క స్థితులేనన్న మతాన్ని ఖండించినట్లయింది.

This leads to the condemnation of the faith that manufacturing is a state of the cause.

ఇక మిగిలిందేమిటంటే, ఉన్నది ఒకే వస్తువు, అవిద్య వలన ఉత్పత్తి వినాశము మొదలైన ధర్మాలు దానియందు నటుడు అనేక విధాలుగా కనిపించినట్లు కల్పించబడుతున్నవి అని,

So what is left is, only one real thing is getting manufactured and destroyed by nescience like one actor playing multiple roles.

[here the real thing can be stated as "Brahman" that is made famous by the saying "Brahma satyam; jagat mithya"]

సమాధానం - శరీరము ఇంద్రియాలు మొదలైన గుణాలు వాస్తవమైనవైనా విద్యాకల్పితాలైనా కర్మ వాటి ధర్మం. అప్పుడు అవి ఆత్మయందు అధ్యారోపించబడే ఉంటాయి. కనుక అజ్ఞాని ఎవ్వడూ క్షణం కూడా నిశ్శేషంగా కర్మను త్యజించలేదు అని చెప్పబడింది. కాని జ్ఞాని మాత్రం విద్యచేత అవిద్య తొలగించబడినందున కర్మను నిశ్శేషంగా పరిత్యజించగలదు, అవిద్యచేత అధ్యారోపించబడిన వస్తువేదీ మిగిలిలేదు కనుక. తిమిరరోగమున్నవానికి ఒక చంద్రుడు రెండుగా కనిపిస్తాడు. తిమిరరోగం తొలగిన తరువాత రెండవ చంద్రుడు ఏ కొంచెము మిగిలి ఉండడు. అట్లాగే కనుక, 'సర్వకర్మాణి మనసా సంన్యస్యం (5.13), 'స్వే స్వే కర్మణ్యభిరతః (4.5), 'స్వకర్మణా తమభ్యర్చ్య' (4.6) అన్న వాక్యాలలో చెప్పినది యుక్తమే.

Whether body, senses, etc. are real or unreal, it is their duty to perform karma. So their action is attributed to atma. Hence a person ignorant of atma is said to not spend a moment without action. Whereas a knower of atma can give up karma entirely, because there is nothing imposed on atma by nescience. One suffering from diplopia sees two moons. After his vision is corrected, the second moon entirely disappears.